منابع ارضي :
اردستان بديل واقع شدن در حاشيه دشتهاي داخلي ايران ، داراي تيپهاي خاصي از خاك است كه ضمن اينكه از نظر نوع با يكديگر تفاوتهايي دارند ولي در يك مورد وجه اشتراك دارند و آنهم در رديف خاكهائي قرار دارند كه داراي محدوديت نسبتاً زيادي هستند . مهمترين عاملي كه اين امر را سبب گرديده ، كمبود ريزشهاي جوي است كه به همراه فقدان پوشش گياهي ، خاك منطقه فاقد هوموس (خاكبرگ) لازم ساخته است .
در اين منطقه به علت محدوديت زياد خاك ،بافت سبك، سنگريزه ، شوري ،قليائيت ،كم عمق بودن خاك ، وجود لايه هاي گچي و همچنين كم بودن منابع آب مناسب ،مناطق زراعي آن كم وبه صورت كوچك ميباشد واكثر اراضي مناطق به صورت مرتع خود نمايي مي كنند.
خاكهاي منطقه اردستان از نظر فيزيوگرافي (وضعيت ظاهري) در 5 واحد قرارگرفته اند.
الف) خاكهاي واقع بر باقيمانده فلاتها (فلاتهاي پست وبلند ) كه اين اراضي بيشتر در اطراف شهرستان اردستان (جنوب وجنوب غرب وقسمتهائي از اراضي كچو مثقال – ونين ) مشاهده مي شود اين خاكها داراي قابليت نفوذ نسبتاً زياد وبافت سبك وحدود 75-35 درصد سنگريزه در عمق 15تا 35 سانتي متر و همچنين درصد سنگريزه وقلوه سنگ در سطح خاك كه دربعضي قسمتها تا 75 درصد نيز مي رسد ، ميباشد0 شيب كلي وجانبي اراضي 2تا 5 درصد وداراي پستي و بلندي زياد و فرسايش نسبتاً زياد ميباشد.
اين اراضي از نظر طبقه بندي در كلا سهاي 3و4 با محدوديت نسبتاً زياد جنس خاك، شامل ميزان سنگريزه ، وجود افقهاي محدود كننده زراعي از قبيل گچ وآهك قرار مي گيرد . معمولاً در اين اراضي از نظر شوري و قليائيت محدوديتي مشاهده نمي شود واز نظر تكاملي فقــط تجمع املاح آهك وگچ حائز اهميت مي باشد وهيچگونه تكامل ديگري در آنها ديــده نمي شود .
ب) خاكهاي واقع در مخروط افكنه هاي سنگريزه دار، كه در منطقه گسترش فراواني داشته ومي توان آنها را غالبترين خاكها از نظر فيزيوگرافي در منطقه دانست كه اين اراضي داراي قابليت نفوذ سريع وبافت خاك سطحي سبك وحدود 75 –35 درصد سنگريزه در سطح وعمق خاك مي باشد اين خاكها معمولا فاقد تكامل پروفيلي بوده وفقط در بعضي قسمتها نزديك سطح خاك آهك به صورت لكه مشاهده مي شود0 كه اين اراضي بيشتر در شرق وشمال وقسمتهائي از مغرب شهرستان اردستان وجنوب اراضي زواره مشاهده ميشود واز نظر طبقه بندي دركلاس (سه) با محدوديت نسبتا زياد جنس خاك قرار مي گيرند. معمولا لايه اي محدود كننده از جنس سنگريزه (بيش از 75درصد سنگريزه )در قسمتهاي عمقي خاك مشاهده مي شود كه از نظر قابليت نگهداري آب در خاك محدود كننده مي باشد .
ج) اراضي واقع بر دشتهاي دامنه اي كه شامل دو قسم است. قسم اول اراضي اطراف شهرستان اردستان كه داراي خاك با قابليت نفوذ وبافت متوسط ميباشد و در بعضي قسمتها داراي كمي سنگريزه (15-3 درصد) در سطح و عمق خاك ميباشد . اين اراضي از نظر طبقه بندي در كلاس يك كه هيچگونه محدوديتي ندارد و يا كمي محدوديت جنس خاك ( وجود سنگريزه ) قرار داشته و از نظر تكامل پروفيلي نيز خاكهاي جواني هستند.ضمناً از نظر شوري و قليائيت محدوديتي ندارند . قسم دوم اين اراضي كه در شمال اردستان و در اراضي اطراف چهار ميل و تلك آباد و امامزاده سيد ابو الحسن موغار مي باشند داراي خاكي با قابليت نفوذ سريع و بافت سبك و در بعضي قسمتها داراي 15-3 درصد سنگريزه در سطح و عمق خاك مي باشند، شوري و قليائيت در اين قسمتها متفاوت بوده ولي مي توان به طور متوسط 16-8 ميلي موس بر سانتيمتر در نظر گرفت كه از اين نظر خاكهاي اين ناحيه در كلاس سه با محدوديت نسبتاً زياد شوري و قليائيت قرار دارد.اين خاكها از نظر تكامل پروفيلي خاكهاي جواني هستند.
د) اراضي واقع بر روي نهشته هاي ( رسوبات) بادي كه در شمال اراضي چهار ميل و تلك آباد قرار گرفته و تا كاشان ادامه دارند، اراضي هستند كه داراي بافت خاك سطحي سبك و قابليت نفوذ سريع بوده و بر روي لايه اي از جنس شن با ماسه ( بيش از 90 درصد) واقع شده وداراي ظرفيت نگهداري آب كم و در قسمتهائي كه زير كشت هستند حالت تثبيت شده پيدا كرده و در قسمتهائي ديگر به صورت تپه هاي شني مشاهده مي شوند.
ه ) اراضي واقع بر روي اراضي پست كه درشمال و شمال شرق موغار قرار داشته و شامل كريم آباد ، حسين آباد وغيره مي باشند ، داراي خاكي با بافت سنگين با قابليت نفوذ كم ، شوري و قليائيت زياد است.
سطح آبهاي زير زميني مناطق شور بالا بوده واز نظر طبقه بندي در كلاس پنج قرار گرفته است . محدوديت اين اراضي شوري و قليائيت آنهاست كه با وجود نيروي كاپيلاري در اينگونه خاكها بالا آمدن نمك از عمق به سطح خاكها ،از جمله محدوديتهاي منطقه مي باشد.
انواع خاك :
1ـ خاكهاي سيرزوم 2ـ خاكهاي ليتوسل آهكي 3ـ خاكهاي شور و قليائي 4 ـ خاكهاي باتلاقي و شور
استعداد خاكها :
با مطالعه و بررسي اجمالي كه در مورد انواع خاكها در منطقه اردستان داشتيم ، در مي يابيم كه منطقه از لحاظ داشتن خاك مناسب جهت امر كشاورزي در محدوديت كامل است بنابراين آنچه كه در مورد استعداد خاكهاي اردستان مي توان اظهار كرد بدين شرح است :
1ـ بخش جنوبي :
ناهمواري سطح خاك، بسيار زياد است . عمق خاك بسيار كم و همچنين كمبود آب مورد نياز در امور زراعي بسيار شديد است .
2ـ بخش مركزي :
ضخامت خاك كم و كمبود آب مورد نياز در امور زراعي مشهودتر مي باشد .
3ـ بخش شمالي :
اين بخش به دو قسمت غربي و شرقي تقسيم مي شود . در بخش غربي شاهد شنهاي روان هستيم و بخش شرقي را شوره زارها ، باتلاقهاي شور و مارنهاي گچي و آهكي تشكيل مي دهند .
معدن و صنعت:
معدن بعنوان يكي از فاكتورهاي حياتي براي ايجاد صنايع از اهميت قابل توجهي برخوردار است . مواد معدني در واقع مواد اوليه صنايع را تشكيل مي دهند. شهرستان اردستان يكي از مناطق مهم استان از نظر معدن محسوب مي شود وتاكنون فلزاتي نظير سرب، روي، مس، منگنز و انواع و اقسام سنگها و نيز معادن متعدد شن وماسه ،گچ وفلور در اين منطقه شناخته شده
متاسفانه در منطقه شمال اردستان خصوصا اطراف امهران معدن خاصی وجود ندارد واحتمالابخاطر عدم انجام مطالعات کافی در زمینه کانی شناسی میباشد
محصولات عمده كشاورزي امهران
از ويژگيهاي بارز كشاورزي در امهران ، نداشتن اراضي كشاورزي ديم است . بنابراين اهميت آبهاي زيرزميني در بخش كشاورزي بيش از پيش نمايان تر مي شود .
محصولات کشاورزی در امعران در درجه اول غلات مانند گندم وجو میباشد والبته در سالهای قبل ذرت سفید بخش عمده کشاورزی را در امهران تشیل میداده در رژیم غذای مردم نقش بارزی داشتهولی در حال حاضر کلا درت دانه ای از کشاورزی امهران حذف گردیده است ودیگر محصولات باغات متعدد انار انجیرو پسته وانگور و همچنين دانه هاي روغني محصولات جالیزی و علوفه میباشد
سهم امیران از منابع اردستان تا سال 1393
از 61 معدن فعال وغیر فعال در منطقه اردستان سهم امیران تقریبا صفر میباشد
از 212حلقه چاه در منطقه اردستان 4حلقه چاه مربوط به امیران میباشد که حدودا 1.8درصد از چاههای منطقه را شامل میشود ضمنا جمعیت امیران 1.8درصد جمعیت اردستان را تشکیل میدهد
از69پروانه استخر ماهی واگذارشده به اردستان سهم امیران یک پروانه در محدوده امیران صادر گردیده که نامبرده از افراد امیران نمیباشد
از حدود 150پروانه مرغ گوشتی در اردستان 2 مرغداری در حومه امیران قراردارد که یکی از مرغداری ها مربوط به امیرانی ها میباشد وواحد دوم از غیر امیرانی ها میباشد
از 15 مرغداری تخمگذارموجود در منطقه 2مرغداری در حومه امیران قرار دارد که هیچکدام متعلق به امیرانی ها نیست سهم امیرانی ها صفر میباشد
از 21 دامدازی صنعتی درر اردستان تنها یک دامداری در حومه امیران قرار دارد که متعلق به امیرانی ها نیست
از دو پروانه صادر شده باعنوان گوسفند داری در شهرستان اردستان سهم روستای امیران صفر میباشد
ازچهار پروانه صادر شده با عنوان گاو شیری سهم امیران یک مورد میباشد
از 1500 نفر شتر در شهرستان که اغلب در ان در زواره وروستاهای تابع زندگی میکنند سهم امیرانی ها 100نفر شتر میباشد
از حداقل 8چاه عمیق حفر شده در اراضی حوالی امیران 4حلقه منعلق به اهالی غیر امیرانی میباشد
رودخانه های امیران
رودخانه زرده ورودخانه سفیده یا سپیده امیران
👈رود خانه های سفیده(سپیده) وزرده امیران
رودخانه فصلی" چهل میان " که از جاری شدن سیل کوه های کهنگ ونیسیان برزاوند(اردستان) سرچشمه میگیرد پس انکه از اطراف روستاهای قهساره(کیسار) ، ماربین و . .در جنوب روستای زفرقندبا رودخانه سیلابی(زفرقند/جوگند)تلاقی نموده ، سپس در نزدیکی دوراهی اصفهان نایئن با رودخانه سیلابی بغم ملحق شده پس از عبور از شرق شهر اردستان(غرب روستای چرمهین/چهل میان) پس از عبور از جاده اردستان /زواره(محل گله سرخه) به سمت شمالغرب جریان پیدا نموده پس از طی مسافتی در محل نزدیک چاه نفت (حدود چهار کیلومتری جنوب شرقی روستای امیران) دو شاخه شده ، شاخه شرقی به سمت شمال جریان داشته و بعلت انکه از زمین سفید رنگی( که در مجاورت وغرب طرح کشاورزی بقره) جریان و ادامه دارد به رودخانه" سفیده(سپیده) " مشهور شده وشاخه غربی ان در سالهای گذشته 1358 (قبل از ایجاد طرح های کشاورزی ابوذر وسلمان) در مجاورت وشرق جوی اب امیران جریان داشته بعلت عبور از زمینهای زرد رنگ وهمراه داشتن مواد گل ولای زرد از حاشیه شرقی روستای امیران(محل فعلی اسیاب ابی مخروبه وباغات شرقی روستا) جریان داشته به رود خانه" زرده " مشهور بوده که با احداث سیل بند در سال 1348 تقریبا مسیر ان تغییر کرده وهم اکنون در مجاورت سیلبند احداثی (شرق روستا) هنگام بارندگی بصورت فصلی ومقطعی جریان دارد. قابل ذکراست این دو شاخه مسیل مجددا در فاصله حدود سیصد متری جنوب راه اهن دو باره به هم ملحق شده و یک رود خانه سیلابی فصلی تشکیل داده که پس از عبور از جاده اسفالته زواره/ حسین اباد مهاباد از زیر راه اهن (تهران/بندر)محل پل معروف به پل سنگی عبور از بین طرح های کشاورزی سلمان (شرق)و چاه چمران(غرب) ان سپس مسیرش را به سمت شمال و نمکزار کویر ادامه می دهد. این دو کانون رود اتفاقی در شرق امهران در بعضی از سالها که مقدار بارندگی منطقه زیاد میباشد بصورت فصلی وموقت جریان پیدا میکند این رود خانه ها جریان مطمئن برای ابیاری زمین های کشاورزی نیوده وکشاورزان امهران این قبیل سیلابهای فصلی را به حساب نمی اورند
قنات
نات یا کاریز تشکیل شده از یک تونل زیرزمینی با شیب ملایم از طرف دشت به طرف کوهستان و چند چاه عمودی که این تونل زیرزمینی را در فواصل مشخص با سطح زمین مرتبط می سازد. این چاه ها علاوه بر آن که مجاری انتقال مواد حفاری شده به خارج هستند، عمل تهویه کانال زیرزمینی را انجام داده و راه دسترسی برای لای روبی، تعمیر بعدی و بازدید از قنات نیز به شمار می روند. ابتدا در مرتفع ترین نقطه مسیر قنات در دست احداث، مادرچاهِ قنات یا گمانه حفر می شود. مادرچاه اولین چاهی است که در بالادست اراضی مورد نظر برای ایجاد مزرعه و به منظور کشف سطح ایستایی سفره آبی (زه) حفر می شود. اگر سطح زه در این نقطه از سطح اراضی دشت که برای ایجاد مزرعه انتخاب شده بالاتر باشد، می توان بین این دو نقطه به ایجاد قنات دست زد. با حفر مجرای آب، قسمتی از مسیر قنات که چاه های حفر شده در آن بالای سطح ایستایی آب قرار گرفته و از کف مجرای آن آب تراوش نمی کند، خُشکه کار یا خُشکان و قسمتی که چاه های حفر شده در آن زیر سطح ایستایی آب واقع شده و آبده است تَره کار یا تَران نامیده می شود.
استخراج آب های زیرزمینی بوسیله قنات به گونه ای است که آب بدون کاربرد نیرویی خارجی، تنها بوسیله نیروی ثقل به سطح زمین روان می شود. چون در قدیم امکاناتی نبوده که بتوان خیلی از سطح ایستایی آب در زیر زمین پایین تر رفت، قنات ها از سطح سفره های آب زیرزمینی برداشت کرده و از همین رو، ترسالی و خشکسالی متوالی می توانست بر روی آبدهی آنها تأثیر بگذارد.
استحصال آب از قنوات بر اساس توازن طبیعی لایه های آبدار و متناسب با بیلان آبی سفره صورت می گیرد. بنابراین بهره برداری از قنوات نمی تواند جز بصورت جزئی و محلی موجب افت شدید سطح ایستایی آب در سفره شود. از این گفته می توان چنین برداشت کرد که ماهیت استخراج آب از قنات طوری است که در عین توجّه به نیازهای نسل کنونی، حقوق نسل های آینده نیز در استفاده از سفره های آبی محفوظ می ماند.
قنات در امیران
قنات امید گازان کشور ایران استان اصفهان شهرستان اردستان بخش مرکزی روستا امیران مشخصات فنی طول
۳۴۰۰ متر عمق مادر چاه ۶۴ متر تعداد میلهٔ چاه ۱۲۵ فاصله مظهر قنات تا محل ۷۴۰۰ متر دبی ۵۳ لیتر بر ثانیه
امید گازان قناتی است که در روستای امیران از توابع بخش مرکزی، شهرستان اردستان در استان اصفهان قرار دارد.
مشخصات قنات . روستای امیران
تعداد ۱۲۵ میله چاه دارد. عمق مادرچاه این قنات، ۶۴ متر و فاصلهٔ مظهر تا محل ان 7400 متر میباشد. دبی این قنات ۵۳ لیتر بر ثانیه است.
تعداد مالکان این قنات ۵۵۵ نفر میباشد و اراضی تحت کشت این قنات ۱۰۵ هکتار میباشد.
منابع↑ «بانک اطلاعاتی قناتهای کشور». وزارت جهاد
قنات روستای امیران( قنات امید گازان)
واحد تقسیم بندی آب در امیران سرقه یا سرجه که هر سرجه حدود ۸دقیقه میباشد
قنات امیران هشت شبانه روز وهر شبانه روز ۱۸۰سرقه ودر مجموع ۱۴۴۰ سرقه میباشد
ضمنا یک چاه عمیق در روستای امیران وجود دارد که متعلق به مالکین قنات روستای امیران میباشد واین چاه 360 سهم میباشد وبه ازای هرچهار سزقه اب یک سهم چاه اب تعلق میگیرد
هشت شبانه روز در آب امهران به شرح ذیل میباشد
هشت شبانه روز در آب امهران به شرح ذیل میباشد
۱.شبانه روز اسکندر شامل حاج محمد دخیل ،،وراث حاج حسین اسکندر،،حاج اسماعیل ،،وراث حسن نصرالله،،حاج محمد تقی وحاج علی
2-شبانه روز گنجه ای ها
۳__شبانه روز کچوئی ها
4-شبانه روز حسین حیدر که اغلب اب های وقفی تو این شبانه روز بودند
5-شبانه روز قاسم شیخ
6-شبانه روز حسین عبدالله
7-شبانه روز حاج میرزا احمدی
8- شبانه روز نیری
هاهمانطور که ملاحظه میفرماید مقاطعی اربابان زواره ای بخش زیادی از اب و املاک دشت امیران را صاحب بوده اند و علت این امر کاملا نامشخص میباشد ولی برخی از قدیمی ها معتقدند زواره ای ها هیچ سهمی از امیران نداشته اند وبا توجه ارتباط مردم با منطقه زواره بعضا در اثر بیماری وقتی امیرانی ها به خوانین زواره ای متوسل میشده اند مجبور بوده اند در اثر خدماتی تقریبا خیلی کم بخشی از املاک خود را به خوانین زواره هبه کنند
شبانه روز کچویی ها اغلب فرزندان و نوادگان سید حسین طباطبایی که خودش امیرانی بوده وبه کچو رفته را شامل میشوند ویک شبانه روز را در اختیار داشته سید حسین وکه دوبرادر (سید حسن وسیدمحمد )وحواهرشان حوریه بیگم در امیران مدفونند فرزندان سید علی و از سادات زواره میباشند
❇️ قنات امیران از به هم پیوستن ۱۳ رشته قنات تشکیل شده امیرانی ها در قدیم به رشته قنات حَج اطلاق میکرده اند ۰🔹رشته قنات شاهی از اطراف خانه سالمندان به سمت غرب اردستان ادامه یافته و از شعب اصلی قنات بوده که بسیار پر اب میباشد.
🔹رشته قنات رئیس نیز در همین حوالی وجود دارد.
🔹رشته قنات شور: این رشته قنات تا محله باب لرحی ادامه دارد و اب بسیار شوری دارد در قدیم مردم میخواسته اند رشته قنات اب شور را از قنات جدا کنند ومسیر قنات را با اهک واجر مسدود کردهاند ولی شوری اب قنات برطرف نگردیده، البته در ان مقطع شوری کاهش پیدا کرده است.
🔹رشته قنات هفت جریب: این رشته قنات در زمین های موسوم به هفت جریب پایین راهمیان پشت قهوه خانه حسین شیدایی قرار دارد
امروز اگر این سه رشته قنات احیا شود اب قنات حداقل ۳ برابر میشود و هنوز ساخت و ساز زیادی این مسیرهای صورت نگرفته است.
🔹رشته قنات نم اباد: در راهمیان حوالی موزائیک سازی تخیر و....
یک رشته قنات از روبروی حمام کبودان شروع میشد و تا حوالی بازار و پشت کوزه گر خانه سالک ادامه یافته و به سمت شمال اردستان میاید.
🔹یک رشته قنات از پیر مرتضی شروع میش و در محل داروخانه شهید بهشتی با یک رشته قنات دیگر ادغام شده و در فلکه یکی از چاه های قنات امیران دقیقا روبروی مغازه ای موسوم به نصرالله اکبر رفیع قرار داشته این رشته قنات در راهمیان در عصار خانه و روبروی منزل حسین دشتبان به سمت مسجد دشت ادامه یافته و با بقیه رشته های قنات ادغام میشود البته قبلا در داخل محل راهمیان میله های قنات امیران وجود داشت که شعبات همین رشته قنات میباشد.
🔹رشته های قنات همه به سمت شمال اردستان ادامه میابد و روبروی دادگستری یک میله چان که امیرانی به حوالی ان کمر میگویند مقنی های خبره و قدیمی امیران میگویند روبروی دادگستری و در زیر زمین یک رشته کوه میباشد که هرگونه حفاری در این منطقه محال اس.
و این در قنات کمر یک ابشار ۱۲ متری وجود دارد که کارکردن در ان میله چاه خیلی مشکل و اصلا غیر ممکن بوده است.
🔹مقنیان مسیر این قنات رو بازحمت عوض کرده اند و اگر دوباره به جای سابق برگردد و در زیر زمین ابشار ۱۲ متری احیا شود مطمئنا قنات امیران جاذبه گردش گری منحصر بفردی داشته و جایگاه خاصی پیدا میکند. البته تغییر مسیر قنات کار فوق العاده سخت و طاقت فرسایی بوده ولی امیران مقنیان خبره ای داشته این کار را انجام داده اند و البته هنوز عده ای معتقدند مسیر قبلی بهتر بوده
این رشته قنات ها جمع شده و یکی الی دو کیلومتر پایین تر از خط اسفالت به سلخ و یا سرخ که اردستانی ها به ان سَخ میگویند واریز میشده امروزه سرخ وجود ندارد.
گر چه در آمار قناتهای ایران طول قنات روستای امیران را حدود 3400 متر و تعداد 125 حلقه چاه که عمیق ترین آن 64 متر ذکر شده است . ولی ظاهرا طول قنات قدیمی خیلی بیش از این مقدار است.
آنچه مسلم است امیران کهنه سابقه تاریخی بیش از اردستان امروز را داشته است و دلیل آن این است که مسیر قنات و چاهها نمیتوانسته در زمینهای مسکونی و یا کشاورزی اردستان ساخته شده باشد. و با توجه به حساسیت های بیشتر در گذشته این امر دور از ذهن نمیباشد.
امید است با پیگیری ، زمینهای حریم چاهای قنات روستای امیران که در بافت شهر و زمینهای کشاورزی اردستان قرار دارد به اهالی و مالکان قنات روستا بر گردد
سِرَقه (سرجه)
سرقه کاسه ای بوده که در ته آن سوراخ کوچکی ایجاد کرده بودند که بیشتر کاسه سرقه این منطقه در بازار مسگران کاشان ساخته میشد و آن را در ظرف بزرگتری که پر از آب بوده قرار می دادند و ظرف مدت چند دقیقه آب از سوراخ وارد ظرف شده و پس از پر شدن ظرف به ته آب می رفت و یک نفر که متصدی این کار بود بلا فاصله ظرف را دوباره روی آب می گذاشت و به تعداد هر بار آبگیری کاسه یک سنگریزه کنار می گذاشت تا وقتی که تعداد مشخص سرقه هر فرد تکمیل می شد نفر بعدی آب را تحویل می گرفت.
در برخی دیگر کاسه سرقه شش علامت داشت (شش دنگ) و هر خط آن نشانگر یک سرقه بود.
هنوز هم واحد آب قنات در روستای امیران سرقه میباشد و هر سرقه تقریبا"معادل 8دقیقه است. و به شخص مسئول سرقه پیما می گفتند البته در برخی مناطق شهرستان از جمله خود شهر اردستان به سرقه پیما سلومه گفته میشود . و هر روز یک نفر از شرکای آبیاری همان روزسرقه پیما بود است.
آلودگی آب قنات روستای امیران
باتوجه به اینکه رشته قنات امیران وچاههای آن درمسیر خود ازمحله های اردستان میگذرد وبا توجه به اینکه چاههای فاضلاب خانگی نزدیک چاههای قنات قرار دارد به همین علت آب دچارآلودگی بالائی میباشد وازطرفی دیگرچون آب ازخروجی قنات تاروستا بصورت روبازومسافت زیادی راطی میکند (حدود 7کیلومتر) ودراین مسیرحیوانات (سگ و...)آب راآلوده میکنند.
در این خصوص بارهاآب توسط واحد بهداشت محیط شهرستان آزمایش شده واعلام کردندکه آب قنات روستا از آلودگی بالائی برخورداراست وحتی برای مصرف دام هم ضرردارد باز هم مشاهده میشود که هنوزتعدادی ازاهالی روستاازآب قنات برای شستن ظروف ،لباس و شستن کاه برای حیوانات وآب شرب حیوانات و...استفاده میکنندواین کارسلامت همه رابخطرمی اندازدچون همه اهالی به نوعی باهم درارتباط هستند این کار سلامتی همه رابه خطر می اندازد(مصرف لبنیات ،گوشت و ...).
واماتوصیه میشود،
1- بهداشت روستااقدام به تهیه پرکلرین (کلر)جهت سالم سازی آب قنات بابشکه مخصوص درخروجی قنات نصب گرددکه این کارقبلا انجام می شد.
2-باتبلیغ مناسب مضرات استفاده از آب قنات به اهالی روستا اطلاع رسانی شود.
3-ازطریق قانونی چاههای قنات شناسائی وحریم آنهامشخص شود ومانع الودگی چاههای قنات شوند.
4-پیگیری دهیاری و اهالی جهت اجرای لوله کشی مسیر7کیلومتری آب قنات جهت
الف: عدم الودگی
ب :جلوگیری ازهدر رفتن آب(سرریز آب وتبخیر)
ج:کم شدن هزینه لایروبی جوی آب.
لزوم ساخت استخر جهت آب قنات قبل از ورود به اراضی
چراازقدیم آب قنات امیران را چندساعت داخل استخر(سلخ )میگذاشتند؟یکسری مطالعات وعلائم نشان میدهدکه آب قنات املاح(سابورد)زیادداردبخاطرهمین بمدت چندساعت که آب درجوی قطع میشداملاح خشک شده وبصورت پودرمیشدوباآمدن آب جوی بحالت اولیه درمیآمدبخاطرهمین محاسبه آب هم به سه صورت باسرجه(سرقه)حساب میکردند.استخروقتی پرمیشدسرریزمیکردوآن آب که اول به روستامیرسیدمیگفتندآب خنوربعدکه متصدی استخرمیامدقمه (چوبی که داخل سوراخ انتهای استخرمیگذاشتند)میکشیدوآبی که ازقنات وارداستخرمیشدقطع میکردوبحالت اول میشدآن آب اصلی آبی که ازاستخربیرون می آمدباهم به روستامی آمدکه میگفتندآب سلخ امداین آب چندساعت ادامه داشت تاآب سلخ که تمام میشدفقط آب اصلی قنات می امد.که آن زمان فقط افرادخاص میتوانستندسرقه پیماباشندوبایدازاول آمدن آب تاآخریکسره دنبال آب باشند (سرجه کاسه مسی کوچکی که ته آن یک سوراخ ریزوبدنه آن شش علامت که هرعلامت یک دنگ حساب میشد).
ادامه دارد...
استخر متروکه امهران
استخر(سلخ)که درقسمت خروجی قنات قرارداردوتاروستاحدود5کیلومتر فاصله است .وچون جوی تاروستاازشیب تندی برخورداراست واملاح (سابورد)درشیب تندبیشتربه بدنه جوی میچسبدبه همین خاطرهرسال هزینه زیادی جهیت تمیزکردن جوی (جوب روفی)میشودوعلاوه برآن مقدارزیادی آب تارسیدن به روستاهدر(لا)میرودکه همین باعث می شودهرفصل کشت کمتری وازآب موتوربیشتری استفاده شودکه استفاده ازموتورخودش یک هزینه بزرگی ویک حجم زیادی ازآبهای زیرزمینی راکم میکند.درنتیجه راه اندازی استخرفعلی ازکارهای بسیارمهم است که اولاباعث میشودهرسال ازآب بیشتری برای کشاورزی استفاده کنیم وازتکنولوژی جدیدهم میتوان جهت پرورش ماهیهای گرمسیری استفاده کرد.وآب پرورش ماهی هم خیلی غنی برای مصرف کشاورزی میباشد
کارهای مربوط به قنات
قلعه
قلعه یا دژ شامل مجموعه ای از بناها با برج ها و باروهای مستحکمی است که در گذشته، دردورترین و مرتفع ترین نقطه در اطراف شهر ساخته می شد تا به هنگام جنگ و هجوم دشمن، مردم شهر بتوانند تا پایان جنگ درون قلعه بمانند. معمولا یکی از مهم ترین دلایلی که قلعه ها را در مرتفع ترین نقاط می ساختند این بود که علاوه بر تسلط کامل مدافعان بر مهاجمان، شیب های تند تپه ها یا کوه ها، امکان دسترسی دشمن به قلعه را دشوار می کرد. معماران قلعه توجه داشتند که انبارهایی برای نگهداری آذوقه و دام در نظر بگیرند تا در مواقع ضروری و طولانی شدن مدت محاصره، مردم و ارتش بتوانند آذوقه کافی برای ادامه مقاومت و تامین امور معیشتی داشته باشند.
امنیت سیاسی و اقتصادی ایران، به لحاظ موقعیت جغرافیایی و قرار گرفتن در مسیر جاده ابریشم همواره مورد توجه، تهدید و هجوم اقوام و دولت های مختلف قرار می گرفت، هرچند در دوران پیش از تاریخ و در هزاره های اول پیش از میلاد بشر برای مصون ماندن از حمله راهزنان و جانواران وحشی اطراف دهکده ها را حصار می کشیدند ولی بعدها کشیدن دیوار به منظور دفاع از هجوم دشمن بود، امروزه در سراسر ایران بقایای حصارهای محکم و قلعه های مسکونی وجود دارد که نشان دهنده درایت ایرانیان در برابر تهاجمات دشمنان است.
قلعه های ساخته شده در ایران با توجه به موقعیت جغرافیایی و وضعیت آب و هوایی به دو صورت جلگه ای و کوهستانی بود، به همین دلیل مصالح ساختمانی به کار رفته در آن ها نیز متفاوت بود. قلعه های واقع در مناطق جلگه ایی معمولا به صورت مربع یا مربع مستطیل با برج هایی به صورت مدور در چهار گوشه ی آن ساخته می شد. مصالح به کار رفته در این نوع قلعه ها بیشتر گل و خشت بود و از آجر و گچ کمتر استفاده می شد. دیوارهای آن به صورت چینه با خشت های قطور ساخته می شده است. در اکثر موارد قطر و ضخامت بعضی از این باروها به چهار متر نیز می رسید. داخل قلعه دارای کوچه های پر پیچ و خم است که همه ی آن ها به گذر اصلی قلعه یعنی در قلعه منتهی می شدند. اطراف بعضی از این قلعه ها خندق حفر می شد و برای رسیدن به قلعه از پل های متحرک استفاده می شد. در قلعه های جلگه ایی خانه ها به صورت دو طبقه ساخته می گردیدند که از طبقه اول بیشتر برای نگهداری دام و یا انبار مواد غذایی و آشپزخانه بهره می بردند و طبقه دوم نیز به عنوان اتاق های نشیمن کاربرد داشت.
قلعه های کوهستانی در بالای کوه ها و بلندی ها ساخته می شدند در ساخت این نوع از قلعه معمولا از سنگ های بدون تراش نظیر: سنگ های کوه یا رودخانه همراه با گچ غربال شده و یا ملاط ساروج بهره می برند. اطراف این نوع قلعه ها پرتگاه های عمیقی وجود داشت که همین صعب العبور بودن این بلندی ها، حمل ادوات محاصره ایی به پای دیوارها را دشوار و تسلط محافظان قلعه و سربازان بر مهاجمان را بیشتر می کرد. در قسمت انتهایی برج ها و در برخی قسمت های دیوارها، کنگره هایی وجود دارد که مخصوص کمانداران بود تا بتوانند از شکاف کنگره ها دشمن را هدف قرار دهند.
از مهم ترین قلعه های به جامانده در ایران می توان به: حصار سیلک در کاشان، قلعه حسنلو در ارومیه، بلوارآباد در شهرستان خوی، قلعه فلک الافلاک در خرم آباد، قلعه پالنگان در کامیاران، قلعه الموت در نزدیکی قزوین، قلعه رودخان در گیلان، قلعه فورگ در بیرجند، نارین قلعه در یزد، قلعه مارکو در رامسر، قلعه قهقه در مشکین شهر و صدها قلعه دیگر اشاره کرد.
☸ موقعیت قلعه امیران
ساختمان مخروبه قلعه قدیمی در فاصله ۱۵۰۰ متری شمال امیران فعلی (امیران جدید) در مجاورت راه آهن سراسری تهران ، بندر عباس و جاده زواره ، حسین آباد میباشد و جزء آخرین آثار باقیمانده از روستای تاریخی امیران میباشد.
☸ سابقه تاریخی
آثار ساختمان مخروبه قلعه قدیمی وجود دارد که با توجه به تحقیقات و بررسی های انجام شده و نظر افرادی محقق همچون پژوهشگر معاصر آقای مهدی مشتاقی از اهالی اردستان و وجود دیوارهای قطور ساخته شده ازخشت خام در ابعاد ۴۰ در ۴۰ سانتیمتر و ملات گل رس در قبل از اسلام دوره ساسانی و احتمالا" دوره اشکانی با کاربری مسکونی ، حفاظتی ساخته شده است.
☸ با توجه به آثار باقیمانده تا سال ۱۳۱۴ خورشیدی یعنی شروع عملیات اجرایی راه آهن سراسری( شروع انتقال اهالی روستا در تیرماه سال ۱۳۱۴ به محل فعلی روستای امیران) دارای دیوار قطور در تراز و سطح زمین بیش از ۲۶۰ سانتیمتر یا ۲/۵۰ ذرع پهنا و هر چه ارتفاع بیشتر میشود در تراز طبقات بتدریج پهنای دیوار آن کمتر شد
☸ حدود و ابعاد قلعه
ساخت قلعه به شکل مربع مستطیل با طول شرقی غربی حدودا" ۱۰۹ متر و عرض شمالی جنوبي حدودا" ۸۸/۵۰ متر در چهار طبقه ساخته شده است.
البته بعضی از محققان می گویند ساختمان اولیه قلعه دارای هفت طبقه بوده که هنگام زلزله اواخر قرن چهارم یعنی دوره حکمرانی ال بویه ایران در زمان خلافت عباسیان یا اواسط قرن ششم در زمان
دوره سلجوقی و زمانی که در این منطقه شاهد اوج شکوفایی معماری و ساخت مساجد زواره و اردستان تعداد سه طبقه فوقانی تخریب گردیده و چهار طبقه پائین باقیمانده است پس از زلزله همراه با تغییراتی در داخل بازسازی ، ترمیم و مورد استفاده مجدد شده است .
اکثر محققان اظهار می دارند چهار طبقه ساخته شده است اثاری که هم اکنون بر روی دیواره های داخلی جنوبی و غربی آن مشاهده مشود موید چهار طبقه باقیمانده قلعه مذکور میباش
در سه طبقه اول ، دوم و سوم ، هر طبقه آن در ضلع های شرقی و غربی هر کدام ۲۴ اطاق و همچنين ضلع شمالی و جنوبی هرکدام ۲۰ اطاق جمعا ۸۴ اطاق بصورت مجزا که طبقه اول هر اطاق به طول تقریبی ۱۳/۵۰ متر و طبقه دوم با عقب نشینی حدود ۲/۱۰ متر بعنوان محل عبور و راهرو هر اطاق بطول ۱۱/۵۰ متر و همچنین طبقه سوم با عقب نشینی ۲/۱۰ متر و هر اطاق طول ۹/۵۰ متر و عرض همگی اطاقها ۳/۱۰ متر و پهنای هر دیوار مشترک بین انها حدودا" یک ۱ متر بوده است که این اطاقها در اطراف ساخته شده و در وسط حیاطی به ابعاد ۸۳ متر در ۶۲ متر بوده و روشنایی ساختمان از فضای داخل قلعه تامین می شده است .
☸ کاربری طبقات
طبقه اول طبق روال ساخت اکثر ساختمان قلعه های چند طبقه که کمی پایینتر از سطح زمین بوده جهت نگهداری احشام و اصطبل حیوانات باربر مورد استفاده قرار میگرفت.
طبقه دوم برای نگهداری اموال و موادغذایی مانند گندم ، جو و نیز علوفه حیوانات و کاه و نیز محل پخت وپز و نگهداری هیزم بوده است
طبقه سوم معمولا" جهت سکونت اهالی بوده است و درصورت افزایش تعداد خانوار روستا از اطاق های طبقه دوم هم بعنوان مسکونی مورد بهره برداری می شده است..
⚛ قابل ذکراست اهالی در مواقعی که احساس امنیت می نمودند در خانه های خود که بیشتر در قسمت جنوبی و شرق قلعه ساخته بودند ساکن و زندگی میکردند
⚛ منبع تامین آب در داخل قلعه و راه زیر زمین
با توجه به اظهارات مرحوم محمد تقی زائری در سال ۱۳۴۵ به نقل از پیر مردان روستا از جمله مرحومین شیخ اکبر (پدر مرحوم قاسم ) ،ملا عبدالکریم زائری و ملا ابراهیم مسلمی در فضای داخل (حیاط) هم یک چاه آب جهت مصرف آشامیدن و مصارف دیگر وجود داشته است و هم چنین یک راه زير زمينی که به آن نفب گفته می شده حفر کرده اند که این راه زیر زمینی بطول حدود ۲۵۰ متر تا محل آب انبار (بالاتر از سه راه ورودی روستای علی آباد) و حمام روستا ادامه داشته و عرض آن تا ۳ متر و ارتفاع آن هم 2.5متر بوده است و حدود ۵۰ متر این راه زیر زمینی تا سال ۱۳۵۰ قابل مشاهده و عبور بوده و هم اکنون آثار آن را می توان از نزدیک مشاهده نمود.
⚛ روشنایی راه زیر زمینی
همچنین گفته شده جهت روشنایی داخل نفب از تعدادي چراغ های که با روغن کرچک می سوخته و نصب سنگ های روشن و سفید تامین میشده است.
چاهقدیمی ترین و ابتدایی ترین راه بهره برداری از آب های زیرزمینی، حفر چاه های دستی می باشد. این چاه ها در گذشته، بیشتر از امروز متداول بوده و مورد استفاده واقع می شدند. چاه های دستی با وسایل ابتدایی (بیل و كلنگ) تا عمق برخورد به سطح آب زیرزمینی و تا اندکی زیر آن حفر می شوند. چون حفر چاه با دست در اعماق زیاد با مشكلات فراوانی همراه است، لذا این چاه ها را اغلب در نقاطی حفر می كنند كه عمق برخورد به سطح آب زیرزمینی زیاد نباشد. آب این چاه ها را با طناب و دَلو از طریق قرقره و چرخ چوبی یا با كمك حیوانات (گاوگَرد) به سطح زمین منتقل می سازند. با توجه به ساختار این چاه ها و شیوه استخراج آب از آنها، بهره برداری از چاه های دستی تأثیری بر سطح آب در سفره های زیرزمینی نمی گذارد.
با توجه به شرایط خاص منطقه اردستان وخصوصا امیران از چاههای نیمه عمیق و سطحی خبری نبوده وصرفا از چاههای عمیق جهت بهره برداری اب استفاده میکنند
چاه عمیق
چاه عمیق با دستگاه های مكانیكی حفر میشود. عموماً قسمت آبده آن بیش از پنجاه متر از سطح ایستایی آب پایین می رود. چاه عمیق ممكن است از چندین لایه آبدار بگذرد؛ به طوری که لولههای فلزی مشبک منصوب در آن که از لایه های مختلف می گذرد،
می تواند از همه ذخائر آب لایه ها استفاده کند. با آغاز پمپاژ و استخراج آب از چاه، سطح آب زیرزمینی در اطراف چاه به تدریج پایین رفته، فرورفتگی مخروطی شکلی در سطح ایستایی آب اطراف چاه ایجاد میشود. بر اثر پایین رفتن سطح آب در اطراف چاه، جریان طبیعی آب زیرزمینی تغییر کرده و آب اطراف و نقاط دورتر با سرعتی بیشتر به سمت چاه جریان یافته و یک مخروط افت ایجاد می شود.
از آنجا که چاه های عمیق درعمق زیاد در سفره های آب زیرزمینی حفر می شوند، ترسالی و خشکسالی تأثیر فوری بر آبدهی آنها ندارد. اما بهره برداری از تعداد زیادی چاه عمیق در یک دشت با مکش بیش از حد آب از اعماق زیاد، می تواند نهایتاً منجر به افت شدید سطح عمومی سفره آب در آن دشت شود. این پدیده باعث کاهش آبدهی عموم چاه ها و خشکیدن قنوات احداث شده در آن سفره آبی خواهد شد. همین ویژگی منفی چاه های عمیق ضمن آنکه می تواند موجب توسعه کشاورزی در کوتاه مدت شود، عامل اصلی بروز تنش و دعوا بین بهره برداران یک سفره آبی و حتی بین نسل های متوالی آنها می باشد. برجسته ترین نمونه را می توان به ان اشاره كرد اثرات روحی، فرهنگی و اقتصادی به جا مانده از تخریب قنوات و قحطی و آوارگی کشاورزان و شهرنشینان در پی حمله مغول مثال زد . هم اکنون نیز فاجعه ای همسنگ حمله مغول حتی بیشتر برای این منابع در حال وقوع است؛ منتها به لحاظ اینکه نسل حاضر خود در بطن این فاجعه قرار دارد، قدرت تشخیص و چاره جویی را از دست داده است ذیلا به طور مختصر چاههای احداث در منطقه امیران به صورت فهرست وار بیان شده
چاه های عمیق احداث شده در منطقه امیران
چاه های که منسوب به امیران میباشد ناگفته نماند تا قبل از انقلاب صرفا یک حلقه چاه عمیق چهار اینچی که اون زمان بصورت هشت اینچ مورد بهره برداری قرار گرفت وبعدها تبدیل چهار اینچ گردید وچندین سال متوالی یکی از اهالی راهمیان تصمیم داشت تا یک حلقه چاه در مجاورت قنات امهران در محله راهمیان احداث کند وعلیرغم نفوذ نامبرده در دستگاه های دولتی آن زمان ،نتوانستند از چاه آب احداثی بهره برداری کنند ولی متاسفانه در طی سالهای اول انقلاب با بی تدبیری مسئولین وقت در اكثر مناطق اردستان خصوصا منطقه کویری امیران مجوزهای متعدد جهت حفر چاههای عمیق صادر گردیدکه تعدادی زیاد از چاههای عمیق احداث شد وتعدادی از مجوزهای صادره خوشبختانه در مرحله اولیه باقی ماند
۱_چاه بالای امیران:اولین چاه احداث شده در روستایی امیران که سهام اون برای سهام داران قنات هست،کسی که سهم قنات نداره از موتور بالا هم سهم نداره براساس هر چهار سرقه یک سهم چاه به افراد تعلق می گرفت
مسئول موتور خانه چاه بالا امهرون طی دوران مختلف آقایون محمد علی محمد،حاج حسین عباس،حاج حسین ارباب،اکبر حاج حسن،معمار
۲�،....چاه معروف به طرح بالا(ابوذر2) که ابتدا کل سهام داران آن تعدادی از اهالی امیران بودند ولی بعدا به افراد دیگری خارج از روستا فروخته شد به غیر از آقای مکتوبی و مهندس اسدي تقریبا بقیه غریب میباشند این چاه قراربود بصورت تعاونی میبایست اداره میشد وقرار بود ۵ نفر دیپلم بیکار وپنج کشاوز ۲۰۰هکتار زمین را با دو حلقه چاه اداره کنند متاسفانه این طرح کشاورزی که صد در صد متلق به امیران بود بنا به دلائلی که بازگوی آن زیاد مناسب نمی باشد واگذار گردید وبعد ها آقای ناصر مکتوبی بخشی از سهام چاه را خریداری نمودند ضمنا مرحوم علی رمضانی.....از اهالی امهران نیز سهامدار چاه بود اواخر آقای جعفر گونیونی نیز سهام د آر .شده البته از دو حلقه چاه و۲۰۰ هکتار زمین بخش کمی به بهره برداری رسید
۳_ .چاه بقره که مجوز آن به نام امیران است ولی هیچ یک از اهالی سهام دار آن نیستند اون زمان برای طرح بقره چندین مجوز حفر چاه صادر گردید ولی ظاهرا یک حلقه چاه حفر گردید
۴_.چاه شهید رجایی (علی آباد بالا) که هیچ یک از اهالی سهام دار آن نیستند(البته حاج محمد رضایی قبلا ساکن امیران بود.داماد حسین شیخ وحاج عباس حسن) اما مجوز برداشت این چاه نیز به نام امیران است
۵..چاه ابوذر(زیر آب انبار) که 24 سهم از اهالی امیران در آن مشترک هستند
،مسئول موتور خانه آن طی دوران مختلف آقایان:اکبر محبعلی،اکبر حاج حسن،عباس حسن حبیب و مرحوم استاد عباس حاتمی بوده اند
۶_...چاه وسطی(شهید چمران)که تعداد 20نفر از اهالی امیران سهامداران آن هستند و مسئول موتور خانه آن طی دوران مختلف آقایان مرحوم حسن حسین رضا،پسران آن مرحوم،اسدالله زائری...بوده اند.
۷_-چاه سلمان(سنگیه) که از ابتدا 24 نفر از اهالی امیران سهام دار آن بوده ولی اکنون تعدادی از سهام به افرادی خارج از روستا فروخته شده و مسئول موتور خانه آن طی دوران مختلف آقایان:حاج سید محمد زائری،حاج سید عباس شمایی،حاج حسین عباس،ابراهیم مسلمی،ولی ا...باقری و...بوده اند.--
۸ _چاه آب احداث شده در جایگاه فعلی شرکت جمع آوری شیر و
۹_ چاه آب بین طرح بالا و چاه بالای کچو رستاق مربوط به آب لوله کشی روستا در گذشته بوده و مجوز کشاورزی ندارد.
۱۰_چاه آب نزدیک زواره که برای شرب اهالی امهران وکچو حفر گردید
ناگفته نماند احداث هر گونه چاه عمیق در منطقه امیران ممنوع بوده و حفر چاه عوارض وپیامدهای خاص خود رادارد
⚛ سکونت تا ۱۳۰ سال قبل در قلعه
اطلاع دقیق مبنی بر اینکه تا چه زمانی از قلعه استفاده می شده در دست نمی باشد ولی با توجه به اظهارات پیر مردان اهالی از جمله مرحومین کربلایی استاد عوضعلي، کربلایی اسماعیل نور محمد( درسالهای قبل از ۱۳۴۵) و مرحومین حاج مسلم و حاج حسن حسین عبداله (در سال های ۱۳۵۵) و همچنین حاج علی اکبر حسن (در سالهای اخیر) احتمال سکونت تا ۱۳۰ سال قبل (اواخر حکومت ناصر الدين شاه و اوایل پادشاهی مظفر الدين شاه قاجار که امنيتي نسبی در کشور بر قرار شده است ) بوده است ، بطوریکه بعض
ی از خانواده ها و اهالی در آن زمان اظهار مالکیت پاره ای از اطاقهای آن را داشته اند .
☸ با توجه به افزایش جمعیت روستا و بعد خانوار و پاره ای عوامل ديگر کم کم قلعه خالی از سکنه شده است و خانواده ها بیشتر در خانه های خود که در جنوب و غرب قلعه بود ساکن شده اند و قلعه بصورت متروکه و به مرور زمان در اثر عوامل طبیعی و انسانی و عدم نگهداری تخریب شده است .
☸ امر نگهداری از قلعه بر عهده افرادی بوده که کار دیده بانی ، نگهبانی و جارچی در موقع خطر بودهاند و مزدشان بر اساس تعداد خانوار روستا و همچنين میزان مالکیت از اب قنات و اراضی کشاورزی روستا بوده است.
قابل ذکر است تمام دیوار های شمالی و شرقی و قسمتی از دیوارهای غربی و جنوبی آن در سال ۱۳۱۴ با توجه به احداث و عبور راه آهن تهران به بندرعباس از بخش شمال و غربی آن تخریب گردیده است.
قلعه درگوشه های جنوب غربی و شمال شرقی با توجه به اظهارات مرحوم مشهدی حسین رضا و مرحوم حاج نصراله زائری به نقل قول از پیرمردان زمانشان مرحوم حسین عباس و مرحوم محمد رمضان دارای دو سر راه پله از سطح زمین تا طبقه چهارم بوده که به طریقی هر چهار طبقه با یکدیگر ارتباط داشته اند . ☸محل نگهداری احشام در فصول گرم
در ضلع شمالی قلعه بنایی و فضایی به ابعاد حدودی ۵۲ در۴۱/۵۰ متر با مساحتی حدود ۲۰۰۰ متر مربع جهت نگهداری احشام در فصول گرم (بهار ، تابستان ) و اموال
اثاثیه مازاد با تعدادی انباری ،طویله و آغل بوده که توسط درب ورودی در ضلع شمالی قلعه ارتباط داشته و از درب شمالی نارین قلعه به بیرون دشت و صحرا ارتباط داشته است و این نارین قلعه هم دارای دیوار قطور به ارتفاع ۶/۵ متر بوده است که آثار آن تا سال ۱۳۶۰ بود و دران زمان با توجه واگذار زمین های اطراف به چاه کشاورزی ابوز تسطیح شده است.
❇️ قبرستان گبرها
همچنين در ضلع غربی نارین قلعه آثار قبرستان معروف به قبر گبرها بوده که با احداث جاده روستایي به سمت غرب به موازات راه آهن تخریب گردیده است.
❇️ چاله تیغیه
در ضلع شرقی نارین قلعه چاله بزرگ ورودی به نام چاله تیغیه وجود داشته که محل جمع شدن آبهای فصلی و آب مازاد قنات در زمستان بوده و اين چاله در سال ۱۳۷۰ بعلت مرمت راه آهن و عبور جاده روستایي تسطیح شده ا
❇️ خندق اطراف قلعه
در سمت شرق ، جنوب و غرب قلعه گودالي عمیق و عریض بنام خندق حفر شد که آب مازاد قنات و آب باران در زمستان در آن جمع می شده و اين آب ذخیره در فصول بهار و تابستان جهت امور شستوی و شرب دام و . . . استفاده می شده است و آثار خندق مذکور هنوز قابل مشاهده است که به نوعی امر حفاظت قلعه را از هجو م افراد ناشناس ، یاغی و راهزن به اطراف ان جلوگیری می نموده است .
❇️ دیوار اطراف روستا
گفته شده دور تا دور خانه ها و همجنین سایر ابنیه های روستا شامل حمام ، اب انبار، مسجدجامع که اثار ان هم اکنون باقی است ، مسجد میان محله ،حسینیه ، ساختمان امیرنشین و. . .برج ها و بارو و سه دروازه یکی به سمت تلک اباد ، زواره در شرق دیگری دری به سمت کچورستاق در سمت غرب و سومی به سمت اردستان در جنوب بوده که بعضی از اثار ان تا سال ۱۳۷۰ زمان تسطیح دشت باقی مانده بود در این سال بنا به دلایلی کلیه بنا های مذکور تخریب و تسطیح گردیده است .
شایسته است شورای اسلامی روستا و دهیاری با هماهنگی مسولين ذیربط بویژه میراث فرهنگی نسبت به بررسی، کاوش های علمی و همچنین نگهداری بهینه و باز سازی و ترمیم این مجموعه باستانی اقدام
عاجل نموده و جهت گسترش فرهنگ گردشگری با توجه به موقعیت جغرافیایی واقع در مجاورت جاده زواره -مهاباد اقداماتی انجام گیرد.
مهاجرین به روستایی امیران
از مهاجرین به روستای امیران در قدیم اطلاع زیادی در دسترس نمی باشد ولی آنچه متحمل است
طایفه فتحعلی شاید از اولین مهاجرین به روستا بوده باشند که به نام طایفه عربها شناخته میشوند وحتی در صحرای مزار قبور این طایفه مجزا بوده است
طایفه اقاولی شاید آخرین مهاجرین به امیران کهنه بوده اند و به نحوی خانه هایشان خارج از حصار امهران ساخته شده بود و آقا ولی ساکن اردستان در محله مون بوده واحتمالا در سالهای ساباط اقا ولی همچنین خانه اقا ولی هنوز در مون دعرب اردستان وجود دارد ودر حال تخریب میباشد وچون گله دار بوده اند به امهران آمده اند وساکن شده اند قدیمی ترین سنگ تاریخ دار از یکی از فرزتدان اقا ولی در قبرستان امهران مریوط به سال 1274میباشد
سید علی طباطبایی از مهاجران زواره ای که ساکن امیران شدند وفرزند ایشان سید حسین طباطبایی به کچو مهاجرت کردند و دیگر فرزندانشان سید محمد وسید حسن وخانم حوریه بیگم در امیران ساکن گرددند
-فرزندان سید حسن (شماعی،نیازی) مهاجرین از شهر زواره که درسال 1319 به این روستا آمده اند بنا به روایاتی حاج حسین مسلمی (اسکندر) سید حسن را برای انجام آسیابانی به امهران آورده اند منزل سید حسن هم امروزه در اختیار سید محمد فرزند ایشان میباشد. ضمنا امروزه از ساکنین وعمده سادات روستای امیران میباشند.
-طایفه عربشاهی افرزندان مرحوم امیر عربشاهی که در سال 1352به امیران امده اند مهاجرین روستای تجره وحسین آبادمیباشند وازنظر اماری وتعداد در جایگاه سوم فامیلی هستند. ناگفته نماند ابتدا حاج محمد حسن به امهران آمدند وپس از ازدواج اخوین ایشان (حاج خدابخش وعیدی محمد)با خانواده های امهرانی آنان نیز به امهران آمدند
-خانواده محترم حاتمی فرزندان استاد عباس که در سال 1338 از یزد به امیران امده اند.وامروزه خانواده حاتمی از خانواده های بزرگ امیران میباشند
خانواده محترم احتشامی که از روستای معین اباد به امیران آمده اند وفرزندان رضا( حاج علی وحاج حسین احتشامی) میباشند.و به ترتیب در سالهای 1354و سال1362در امیران ساکن شده اند. ناگفته نماند خانواده احتشامی امهرانی بوده اند و از طایفه حاج مسلم میباشند واز قدیم آب و زمین در امهران داشتند که چندین سال در معین آباد ساکن بوده اند ویقینا زمانی که شناسنامه میداده اند در امهران نبوده اند درختان پسته پشت منزل مرحوم حیدر عبدالکریم متعلق به این خانواده میباشد
-خانواده محترم کریمی فرزندان فضل اله شهرابی که در سال 1350از روستای شهراب به امیران آمده اند.6-خانواده محترم اسدی فرزندان مصطفی که در سال 1344از روستای درباغ به امیران آمده اند. مرحوم مصطفی اسدی اصالتا امیرانی است به نحوی که در منطقه درباغ به اسم مصطفی امهرونی مشهور میباشد
خانواده محترم مظفری فرزند سید میرزا که در سال 1375از روستای نیسیان به امیران آمده اند.
خانواده محترم زارعی(اسماعیل) فرزند حسین که در سال 76ازروستای نیر آباد به امیران امده اند.همچنین فرزندان ماشا اله زارعی نیز ساکن امیران میباشند.
- پس از ازدواج ولی باقری در روستایی امیران ایشان در امهران ساکن شدند
-خانواده محترم کشاورز درسال 1375ازروستای باقر آباد
خانواده رضافلاح نژادکه درسال72 ازروستای احمدآباد به روستای آمده اند .
_خانواده میرزائی افرزندان عزت الله میرزائی از کچو به امهران آمدند
-خانواده کبریایی فرزندان مرحوم اکبر کبریایی
تعدادی از خانوادهها اطلاعات عمومی انها در دسترس نمی باشد
تعداد خانوارها وخانواده های مهاجر امیران در حدود 35فامیلی میباشد که به علت ناقص بودن اطلاعات مکتوب نگردیده.(منتظر ارسال اطلاعات)
ناگفته نماند بسیاری از افراد طی چندین سال اخیر به شهرهای چون تهران ،اصفهان،اردستان و… مهاجرت کرده اند.
مهاجریان روستای امیران به اقصی نقاط
⚛ مهاجرت تعدادی از اهالی امیران به سایر نقاط کشور و بویژه ورامین و روستاهای آن در در یک قرن گذشته .
❇️ در سالهای 1280 تا ۱۳۱۰ که تقریبا" مصادف با قحطی و شیوع بیماری مسرعی مانند وبا و طاعون و همچنین جریان کودتای ۱۲۹۹ که همراه با ناامنی در سراسر کشور ایران بود تعدادی زیادی از خانواده ها و سکنه روستای امیران بخ تعداد ۲۰ تا ۲۵ خانوار که در ان زمان نزدیک به یک سوم سکنه بوده از مسیر جاده ارتباطی کویر بعلل زیر به شهر ورامین و روستاهای ان مهاجرت و ساکن گردیده اند :
❇️ گفته شده در ان زمان امیران ۶۰ تا ۷۰ خانوار با جمعیتی حدود ۴۰۰ تا ۴۵۰ نفر سکنه داشته است .
❇️ طی این سال ها بنا به گفته مرحوم اکرم (ساکن ورامین) از نوادگان اقا ولی دقیقا 36 سال قبل انروز اقای اکرم تاجیک 70 ساله بود:بیست و هفت خانوار همزمان وبا هم از امهران به سمت ورامین حرکت کردیم واز این تعدادکلا دو نفر (علی اسماعیل وخواهرش)به امهران برگشتند وبقیه همانجا ساکن شدند .
مرحوم حاج محمد از فرزندان عبدالکریم (طایفه آقا ولی) به روستایی صوبر رفتند ودر زمان شناسنامه فامیلی صابری را انتخاب کردند هم اکنون فرزندان نامبرده در تهران و اردستان ساکن میباشند وفامیلی آنها صابری میباشد ضمنا دکتر محمود خانپور ومرحوم دکتر حسین فرزین وحاج محمد خانپور و......نوه های دختری حاج محمد میباشند
مرحوم ابوالقاسم زائری( مرحوم حاج حسین پدر بزرگوار اخوین زائری محمد آقا ، آقا داوود،احمد اقا،ودکتر محمود زائری امیرانی)
پس از رفتن به صوبر و ازدواج در آنجا ساکن صوبر شده منتها چون در زمان صدور شناسنامه امهران بوده اند .وفامیلی زائری را انتخاب کردند
فرزندان مرحوم اسماعیل ابوالقاسم ،مرحوم رحیم ،مرحوم عباس ،و......که به ورامین رفتند و فامیلیهای تاجیک وعرب را انتخاب کردند از این خانواده ها فعلا تنها حاج قدرت کبریایی وخواهرشان نوه دختری عباس ابوالقاسم در کچو .و-خانواده محترم حاج حسن زائری ،مرحوم محمد تقی و خانواده مرحومه معصومه زائری نوه دختری رحیم ابوالقاسم در امهران زندگی میکنند وبقیه فرزندان نامبردگان در ورامین و پیشوا با فامیلی های عرب ،تاجیک و.....زندگی میکنند .
در سالهای قبل از انقلاب اغلب مهاجرتها به شهرهای تهران وقم بود وبندرت خانواره ای ساکن اردستان، ویا اصفهان میشد واین روند در سالهای اول انقلاب شروع شد
منتها اقای مهندس حاج حسین زائری که از مسئولین کازخانه ذوب اهن اصفهان بود در شهرستان نجف اباد سکنی گزیدند
حاج حسن زائری شاید از اولین امیرانی های نسل حاضر بودند که ساکن شهر اردستان شدند ضمنا ایشان فعات ساکن اصفهان میباشند
حاج مصیب زائری در سالهای قبل از انقلاب در اصفهان ساکن شدند ضمنا نامبرده فعلا ساکن تهران میباشد البته روند مهاجرت. همیشه ادامه داشته وبندرت خانواده ای دوباره به امهران برگشته باشد پس از انقلاب روند مهاجرت سرعت بیشتری گرفت و شروع مهاجرت به اصفهان وخود اردستان باب شد
⚛⚛ ساکنین تهران
الف - اکثر فرزندان مرحوم عباس استاد رمضان (مرحومین حاج رمضان حاج حسن وحاج رضا زائری واقای حاج حسین زائری) همچنین مرحوم حاج حسن زائری
ب - اکثر فرزندان مرحوم حسن عباس عبداله (مشد حسن )(حاج رمضان وحاج علی اکبر زائری وعلی مسلمی )
ج- خانواده مرحوم مشهدی عزیز اله مسلمی (مشهدی عزیز ) مرحوم مشهدی عزیز ابتدا به نطنز وسپس به تهران مهاجرت کردند (خانواده های مرحوم حاج حسین،حاج حسن ،حاجعلی مسلمی وحاج علی حبیب زادگان )
د – مرحوم حاج حسین وحاج غلامرضا زائری فرزندان کربلایی اسماعیل
ه - اکثر فرزندان حاج امراله نورمحمد( حاج حسین وحاج احمد زائری وشهید رضا تقی زاده)
و - فرزندان مرحوم جعفر حسن شیرعلی ، (حاج محمد تقی وحاج علی زائری )
ه-خانواده دکتر عباس اسدی ،مهندس عباس زائری (حاج یدالله )؛مهندس حسین زائری(حاج محمد مصطفی)،حاج سعید زائری به تهران ،احمد زائری ،ناصرزائری ،محمد صادق زائری ،مجتبی زائری ومهندس مرتضی اسدی ابتدا به اندیمشک وسپس تهران مهاجرت کردند
خانواده محترم حاج اصغر زائری فرزندان اقای حسین زائری (حسن عباس شیر علی)
ساکنین قم
و حسین حسن شیخ اقای علی اکبر زائری
خانواده احسان زائری خانواده سید محمود نیازی ،حمید زائری (حسین حسن عباس شیر علی)
- خانواده اصغر حسین سلمان و حسن غلامرضا (میرزایی)
ساکنین نطنز
اکثر فرزندان رضا قنبر (مشدی رضا ) و فرزندان یعقوب علی زائری (علی یوسف ) ساکن نطنز میباشند
ساکنین اصفهان
ج - حسین حسن عباس شیری ابتدا ساکن نطنز و اخیرا ساکن اصفهان می باشند.علی زائری (قربانعلی )ساکن شاهین شهر اصفهان
حاج علی مسلمی ؛ حاج احمد ؛حاج جواد؛ حاج اکبر ؛.محمد علی زائری سید علیرضا نیازی حسینعلی زائری علی زائری یاسر زائری محسن زائری محمد علی (محمود ).مسلمی ..مجتبی مسلمی (علی دخیل ).مجید زائری خانواده مرحوم حسن زائری علیرضا زائری (جعفر ) غدیر زائری غلامحسین زائری جعفر مسلمی مسعود زائری (حسن عباس شیر عای) حاج حسین زائری (حسن حبیب ) احمد زائری (حاج اکبر)محسن زائری (محمد علی محمد )..جمعی از ساکنین اصفهان فعلی میباشند
⚛⚛ ساکن کچورستاق
خانواده مرحوم حسن عباس مشهدی و برادرش مرحوم سلیمان خادم اسبق امامزاده سید ابوالحسن
اقای سید حسین طباطبائی نیز که از مهاجران زواره به امیران بودند پس از ازدواج در کچورستاق ساکن کچو شده ویکی از پرجمعیت ترین خانواده های کچورستاق میباشند ناگفته نماند دوبرادر وتنها خواهر سید حسین در قبرستان امیران به خاک سپرده شده اند
➖ملاحسین امیرانی پس از ازدواج در کچورستاق ساکن روستای کچورستاق شدند ولی هنگام مناسبتهای مذهبی و دینی جهت تبلیغ به سایر روستاها بویژه روستای امیران رفت و آمد داشته اند ملا حسین واعظی مخلص ، مبلغ شریعت و احکام و عامل بدان ، قاری قران و خوش صوت و نیز ذاکر اهلبیت با صدایی حزین و دلنشن در ان دوران سخت و پر مشقت ۶۰ تا ۷۰ سال قبل بودند. فرزتدان مرحوم ملاحسین که حاج نعمت حاج رحمت حاج اکبر وحاج رضا همگی ساکن کچو ویکی از چهار طایفه بزرگ کچورستاق محسوب میشوند.
ساکنین اردستان محمد زائری؛محسن زائری؛ علیرضا کریمی ؛حمید زائری؛مرحوم حسین زائری ؛حسین زائری و.خانواده مرحوم اکبر مسلمی...
تعدادی از خانواده ها نیز در زواره ساکن شدند
ساکنین کاشان :حاج محمود مسلمی و....،مجید زائری محمد زائری هائی زائری جابر زائری..
ساکنین کرج :حاج عباس مسلمی .؛محسن زائری.و.....
⚛.
طایفه مرحوم ملا علی اکبر
➖ملا علی اکبر پدر بزرگ فامیلهای امیرانی در نطنز و کچورستاق میباشد که حدود 140 سال قبل از روستای امیران ابتدا به شهر نطنز مهاجرت میکنند. فرزندان ملا علی اکبر: مولا ؛ملاحسین؛ملاکریم؛ملاتقی؛ومعصومه
ملاحسین در امیران با خانواده های حاج حسن عبداله و حسین گداعلی فامیل بودند.
➖
طایفه ملامحمد تقی: برادر ملا علی اکبر که به نطنز رفتند ویکی از فرزندانش (علی) به منطقه ساوجبلاغ رفتند با فامیلی زرین پور یا زرین کاسه شناخته میشوند فرزندان علی ....فقط برای ختم ملاحببب به امهران امده اند
علی یعقوب که نطنز رفتندو با دختر ملادخیل ازدواج کردند و فامیلی زائری دا ند
ملاحسن که به نطنز رفتند وفامیلی ملاهادی را دارند البته اکتر فرزندان ملاحسن فامیلی خود را عوض کرده اندظاهرا طاهر زاده یکی از فامیلی های عوض شده میباشد
ملادخیل ملاحبیب؛ملامحمد؛ ملاحبیب ملاحسین ...فرزنذان ملاحسن میباشند
از بستگان ملا علی اکبر که به همدان رفتن. وفامیلی انان امیرانی است علی اصغر امیرانی (مجله خواندنی ها در زمان شاه ) از این طایفه میباشند که تا چند سال قبل با مرحوم حاج نعمت امیرانی مراوده داشتند
اسیاب در امیران
آسایاب آبی دستگاهی بودهاست که برای آسیاب و خردکردن گندم و سایر غلات و برای درست کردن آرد وجود داشتهاست و با استفاده از تکنیک سرعت آب یا فشار آب کار میکردهاست در ایران تقریباً در هر شهری در قدیم آسیاب آبی وجود داشته امروز تقریباً چند مورد انگشت شمار هنوز کار میکنند آسیاب کاخک - بجنورد-آسیاب یزدو آسیابآبی اشکذر -و آسیابهای آبی بسیار قدیمی مانند آسیاب آبی زیبد در پروژههای شهرسازی نابود شدهان
سابقه آسیاب آبی در اردستان کاملا مشخص نیست وبا اینکه قبل از آسیاب آبی ،اسیاب بادی نیز وجوداشته هیچ مدرکی در دست نیست ولی آنچه مسلم است اردستان از قدیم الایام دارای آسیاب بوده وبقولی در ازمنه قدیم در مسیر اب قنات ارونه ۱۸ اسیاب وجود داشته گرچه تاریخ اولین آسیاب نامشخص میباشد
در قرن حاضر اخرین اسیاب های اردستان محدود بوده
وپنح اسیاب ابی در محله محال سه اسیاب در راهمیان یک اسیاب در باب الرحی ویک اسیاب در محله کوشک وجودداشته
که اثار برخی از انها هنوز موجود میباشد
عزیزانی که در این خصوص اطلاعاتی دارند ما مستفیض فرمایند
اسیاب واسیابانی در امیران
اولین آسیاب امهران
اوایل انقلاب زمانی که زمین های بایر زیر خط جهت زمین کشاورزی آماده میکردند در زمین کشاورزی حاج اکبر زائری آثار آسیاب آبی کاملا مشهود بود ونشان میداد یک مقطعی در آن مکان آسیاب وجود داشته. وشاید با کاوش در محوطه زیر خط مدارکی زیاد زمین های مختلف از جمله آسیاب بادی بدست آید واین به هزینه هنگفتی نیازمند میباشد وانچه مسلمه وکاملا مشهود میباشد خانه های زیادی در دشت زیر خط وجوداشته که منطقه وسیعی بود ه وبعضا هنوز وجود دارد وجود یک حوض آب کاملا دست نخورده در زمین های کشاورزی مرحوم حسین محمد حسن وجود داشت که احتمالا بقایای آن هنوز وجود دارد
۲_آسیاب آبی باغ داوود
۲ دومین آسیاب
در دشت امهران حدود باغ داوود در زمان طرح یکپارچه دشت امیران (۱۳۶۶)بقایای آسیاب قدیمی پیدا شده ولی اطلاعات بیشتر از در دسترس نیست با توجه به این مطلب که خاندان آقا ولی در مقاطعی بخش وسیعی از دشت امهران را جهت تعلیف گوسفندان خود خریده بودند این آسیاب در دست خاندان آقا ولی بوده ولی اینکه کدامیک از فرزندان آقا ولی متصدی اسباب بوده همه در هاله از ابهام میباشد
۳_-سابقه فعالیت اسیاب در باغات /جنوب دشت قدیم (محدوده خانه فعلی حاج محمد حبیب عبدالکریم امیران جدید) که ساختمان ان در اثر مرور زمان بصورت تپه ومجرای خروجی اب ان"هیرنگ"(جوی اب گود وعمیق) حدود 200سال قبل (1195 )وجودداشته گفته می شده متعلق به یکی از اقوام طایفه"اقا ولی"بوده وبا بنای امیران جدید حدود سال های 1315 به بعد در اثر عوامل انسانی وطبیعی از بین رفته است. ناگفته نماند این آسیاب مکانش کاملا مشخص ولا حداقل هزینه میتوان محل هیرنگرا مشخص وسنگ های آسیاب را. در معرض دید قرار داد
🌸4_ اسیاب محمدعلینقی معروف به اسیاب محمد واقع در فاصله سه ونیم کیلو متری جنوب امیران جدید در کنار جاده امیرا ن به اردستان (در مجاورت لوله انتقال گاز عسلویه -تهران ) حدود 150 سال قبل (سال های 1245)بنا گردیده ومدت 80 سال فعالیت داشته و گفته میشودمتعلق به محمدعلینقی پدر بزرگ مادر مرحوم حاج حیدرحسین عبد الکریم از طایفه اقاولی بوده است،وهم اکنو ن اثار ساختمان اصلی در اثر مرور زمان بصورت تپه ومجرای خروج اب ان"هیرنگ"(جوی اب گود وعمیق)قابل مشاهده می باشد. (در سالهای اخیر1394باتوجه به احداث لوله فرعی گاز امیران اردستان چیزی از اثار ان هم اکنون قابل مشاهده نمی باشد.) ضمنا زمین این آسیاب متعلق به بازماندگان مرحوم حیدر ،حسین عبدالکریم میباشد
🌺۵_ اسیاب واقع در فاصله یک ونیم کیلو متری جنوب امیران جدید در کنارجاده امیرا ن به اردستان واقع درشمال زمین های مزرعه تعاونی کشاورزی سلمان که حدود سال 1315 همزمان با بنای امیران جدید شروع به کارنموده است وتاسال 1343 هم فعال بوده وساختمان اصلی وچاه هاو مجرای خروج اب ان"هیرنگ"(جوی اب گود وعمیق) ان تاسال 1355 بصورت مخروبه باقی مانده بود و سپس در اثر مرور زمان توسط عوامل انسانی وطبیعی بصورت تپه(قابل مشاهده می باشد ) جوبی مرتفع جهت هدایت اب به اسیاب وتنوره ان باقیمانده است ومجرای خروج اب ان"هیرنگ"وچاهاه های ان از بین رفته است. گفته میشودمتعلق به بعضی از مالکین زواره ای قنات امیران وتعدای از کشاورزان خرده مالک قنات امیران بوده است این اسیاب طی یک شبانه روز کار حدود 300تا 500کیلو ارد تولید می نموده است ومدتی حاج اکبر حسن وبعدا محمدحسین شیرعلی و اواخرسید حسن (پدر سادات شماعی ونیازی)فرزندانش مرحوم سیدعلی و . . اسیابان ان بوده اند وازسال 1343 بعلت کاهش اب قنات وپاره ای علل (اختلاف مالکین ان)راکد وسپس تعطیل شده است 🌺شایسته است مسولین/شورا ودهیاری نسبت به احیا وبازسازی ان با مساعدت مالکین ان واهالی اقدام نمایند . تا چند سال قبل از انقلاب ،آبشار ی که در مجاورت آسیاب وجود داشت تابستانها محل تفریح و به اصطلاح امهرون مکانی برای آبتنی مردم بود در قسمت پایین سنگ های بزرگ آسیاب وجود داشت که مطمئنا هنوز موجود میباشد
، بعد از تعطیلی اسیاب " ابی" روستا از حدود 50 سال گذشته سابقه فعالیت اسیاب مکانیکی (که نیروی محرکه ان موتوری/برقی)در روستای امیران بوده است چنانکه گفته میشود :
۶_-ازسال 1343 برای نخستین باراسیاب موتوری توسط اقای حاج اکبر زائری فرزند حسن دریکی از اطاق های خانه شان (واقع در امیران جدید/فعلی )شروع به فعالیت تا سا1360ادامه داشته است . این آسیاب تنها آسیاب امهران،کچو ,ریگستان و....ًً.بود
-۷- از سال1360مرحوم استاد عباس حاتمی ابتدااسیاب موتوری وسپس در سال 1370 اسیاب برقی جایگزین دریکی از اطاق های خانه شان شروع به کار و تا زمان فوتشان (سال1385)این خدمات ارائه می شده است
. ۸_-ازسال 1365 حاج سید عباس شماعی ابتدا اسیاب موتوری وسپس در سال 1370 اسیاب برقی جایگزین دریکی از اطاق های خانه شان شروع به کار و تا اکنون این خدمات ارائه می شود . ✍️ قابل ذکر است از این خدمات درگذشته (اسیاب ابی )وهم اکنون (اسیاب موتوری /برقی )هم اهالی امیران وهمچنین سایر مراجع کننده ازروستاهای همجوار واردستان وزواره استفاده نموده اند . ✍️شایسته است اهالی با یادی از این افراد با گذر زمان تلاش هایشا ن فراموش نشده وقدردان این خدمات باشیم
نت
حمام ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
حَمّام یا گرمابه محلی است برای شستشوی اساسی تن و سر و صورت و نیز غسل در اصطلاح اسلامی. گرمابههای همگانی در ایران باستان و خاندان عثمانی ترکیه، و برخی کشورهای شمال آفریقا که در قلمرو خاندان عثمانی بودهاند، دیده میشد و امروزه نمودی از فرهنگ خاورزمینِ آن زمان شمرده میشود؛ هرچند بسیاری از آنها خراب یا بسته شدند، ساختار زیبای برخی از آنها در یادها و نگارههایشان در نسکهای گردشگران اروپایی سدههای پیشین بر جای ماند تا سندی باشد بر یکی از نمودهای شهرنشینی در خاورزمین. در این گرمابهها کسانی بودند که به دلاک معروف بودند آنها لنگ به کمر میبستند و کیسه میکشیدند که در عامه به آنها لنگی یا کیسه کش میگفتند.
تاریخچه حمام
بنا به گفتهٔ محققان حمامهای عمومی از دیرباز در ملل باستانی از جمله مصر، بین النهرین و بعدها در روم باستانکه هنوز بقایای آن باقیست، رواج داشتهاست. بعدها در خاورمیانه در قرون وسطی حمامهای عمومی بسیار رواج داشتند. در شهر بغداد در هر محله چند حمام عمومی وجود داشت که دیوارهای آن را گچ و کف آن را موزائیک و قیر میکردند که بهترین حمامهای آن دوران به حساب می آمد. همچنین در دوران عثمانیان، صفویان و قاجاریان حمامهای زیادی ساخته شد.[۱]
قسمت های حمام
دو بخش کوچک و بزرگ گرمابه بهترتیب شامل قسمتهایی همچون جلوخان، سردرِ ورودی، هشتی، راهروهای ارتباطی، سربینه(رختکن)، میاندر، گرمخانه، خزینه، صفّه شاه نشین، اتاق نظافت، تون، گربهرو (چپیله)، دستک، برفانداز، جامخانه و چاهخانه است. البته دو فضای اصلی در گرمابههای قدیمی بهترتیب سربینه (رختکن )و گرمخانه است.
رخت کن
فضای اولِ گرمابه، رختکن و جای آماده شدن برای استحمام یا خروج از گرمابه بودهاست. مهمترین و زیباترین فضای گرمابه است؛ فضایی وسیع و پُر تزیین با گنبدی بزرگ و حوضی در میان
گرمخانه: در گرمابه، محل اصلی شستشو و جای مشتومال که خزینه از ملحقات آن است. گرمخانه، محل شستشو و تطهیر بدن است. گرمخانه اغلب فضایی سادهتر از بینه است که گوشههایی برای نشستن و شستوشو دارد. خزینهٔ آب گرم و حوض آب سرد و فضاهایی خصوصیتر برای شستوشو در مجاورت گرمخانه قرار دارد.
روشنایی گرمخانه از نورگیرهای سقفی تأمین میشود. نورگیرهایی با شیشههای عدسیمانند وجود دارد تا نور کافی وارد گرمابه شده و داخل گرمابه دیده نشود.
خزینه مکانی است حوض مانند که در بالایی تون یا آتشخانه حمامهای عمومی قرار داشته و آب آن توسط آتش تون یا آتش خانه گرم میشدهاست تا برای شستشوی افراد آماده گردد. آب خزینه معمولاً هر پنج روز تا یک هفته یک بار عوض میشد و هر روز قبل از باز شدن حمام، چرک و کثیفیِ روی آب به وسیله لنگ پاک میشد.
برای تخلیه لجنِ کفِ خزینه از لجنکش استفاده میکردند. لجنکش به شکل کوزهای وارونه با لولهای بلند و دارای حفرهای بود که کارگر حمام با انگشت شست خود، حفره بالای لجنکش، و با کف دست، حفره انتهایی آن را میبسته و آن را درون خزینه فرو میبرد. سپس با برداشتن انگشت و دست و چرخاندن لجنکش درکف خزینه، لجنها درون آن جمع میشد.
افراد با دلو یا مشربه ، آب گرم را از خزینه برداشته و تن خود را میشستند. در انتها، برای آبکشی، وارد خزینه میشدند. آب حمام معمولاً از طریق قنات تأمین میشد. آب پس از ذخیره شدن در منبعی روی بام حمام، از طریق لولههای سفالین که به آن تنبوشه میگفتند، وارد خزینه
حمام .در امیران کهنه آثار حمام وجود دارد ودر نزدیکی آب انبار وجود داشته اینکه مشخصات حمام چگونه بوده ویا از حمامی های آن خبری نیست و
حمام قدیمی امیران(حمام خزینه)
حمام قدیمی در محلی که فعلا" فروشگاه شرکت تعاونی روستایی است و در مجاورت ساختمان آب انبار در زمینی که توسط مرحوم حسن علی محمد حسن (پدر حاج اکبر حسن)در سال 1325واگذارشد .
مصالح ساخت:
جهت ساخت حمام از مصالح شامل آهک ،سنگ ،آجر و لویی استفاده گردید،این حمام با توجه به خاکبرداری، حدود 3متر از سطح زمین قرار گرفته بود .
به گفته حاج اکبرحسن در ساخت حمام قدیمی ازستونهای خیلی قدیمی که از جای دیگرآوردند استفاده شده که هم اکنون زیرخاک مدفون هستندونیازبه حفاری و بیرون آوردن آنهامیباشد
معماران حمام:
جهت ساخت حمام از دونفر بناهای ماهر زواره ای به نامهای استاد علی واستاد حسین استفاده شد.
هزینه تامین مصالح وپذیرایی استادان:
هزینه های مربوط به ساخت توسط همه اهالی روستای امیران تامین شد ولی هزینه پذیرایی وغذای روزانه بناها به مدت 50روز توسط 5نفر از خیرین روستا شامل مرحوم عوضعلی زائری، مرحوم قاسم شیخ،مرحوم اسکندرمسلمی ،مرحوم حسین زائری (عبداله) وحاج اکبر حسن)هریک به مدت 10روز عهده دار بودند.
هزینه دستمزد استادان:
هزینه دستمزد این دواستاد جمعا" 200تومان بود.که توسط مرحوم محمد رمضان (پدر مرحوم محبعلی)و مرحوم حسن (پدر حاج اکبر حسن)هریک 100تومان پرداخت شد.البته قسمتی از آن دستمزد نیز اجناسی از قبیل گندم و جو بوده است .
متصدی وپیگیر ساخت:
البته پیگیری عمومی کارهایی ساختمانی حمام بر عهده مرحوم استاد عوضعلی بوده و تعمیرات آن طی سالها بعدی توسط بناهای امیرانی (مرحوم حاج یداله معمار و برادرش مرحوم حاج نصراله)انجام گرفت.
انواع سوخت حمام:
1- سوخت این حمام ابتدا یعنی بمدت بیست سال از هیزم صحرایی (کاوندول ،تیغ و قیج)بود
این مدت حمام بصورت سالانه فعال نبود وصرفا در فصل زمستان و اوایل بهار و حداکثر تا اردیبهشت حمام راگرم میکردند وبا حمامی روزها میرفت در صحرا وپس از جمع کردن کپندول و.....و حمام را گرم میکرد تا مردم از آب داغ استفاده کنند ولی با شروع فصل گرما با توجه به کمبود آب و گرم شدن هوا حمام تعطیل میشد تعدادی از احمامی های این دوره به شرح ذیل بودند
مرحوم حاج عوض،،مرحوم حسین گداعلی ،،مرحوم علی حسین گداعلی،مرحوم محمد تقی،مرحوم حاجی وعباس دخیل،مرحوم حبیب نورمحمد ،،ومرحوم کریم که از حسین آباد برای حمامی گری به امهران آمده بود ولی بیشترین مدت حمامی گیری تو اون دوره حاج اسماعیل فلاح نژاد بود که حدود شش سال حمامی امهران بود
2- از سال 1345تا1350 بمدت پنج سال از سوخت ذغال سنگ . زمانی که مرحوم رضا محمد میخواست حمامی شود قرار شد از ذغال سنگ استفاده کنند وباتفاق مرحوم محمد تقی ذغال را از منطقه سو وکلهرود نطنز تهیه کردند وتقریبا آب حمام در طول سال گرم بود از حمامی های این دوره میتوان از مرحوم محمد تقی ،اسفندیار،وحاج عباس علی نام برد
3-سال 1350 به بعد با نصب اینچ (لوله های محکم وقوی اهنی)از نفت کوره(نفت سیاه)استفاده می شد.
این دوره صرفا حاج عباس علی حمامی بود و هزینه برای مردم هرخانواده از سه تومن در سال شروع وبه شش تومن در سال تمام شد یکی از بحث های اون زمان تعداد افراد خانواده بودند ومثلا خانواده هشت نفره ودو نفره به یک میزان هزینه پرداخت میکرد ند
این حمام تا سال 1355مورد استفاده عموم واهالی قرار میگرفت
افراد با دلو یا ظرف تشت کوچک که به آن مشرفی میگفتند ، آب گرم را از خزینه برداشته و تن خود را میشستند. در انتها، برای آبکشی، وارد خزینه میشدند. آب حمام معمولاً از طریق قنات تأمین میشد. آب پس از ذخیره شدن در منبعی روی بام حمام، از طریق لولههای سفالین، وارد خزینه میشد.
یکی از مهمترین سازه ها در حمام های قدیمی حوضچه آب سرد در حمام بود،که پس از استحمام کامل شخص و تمیز شدن هنگام خروج از محوطه اندرونی حمام که آب گرم در آن مورد استفاده قرار میگرفت شخص مستحمم معمولا پاهای خود را برای مدت کوتاهی در حوضچه آب سرد قرار میداد و حتی بعضا چند ظرف آب سرد روی بدن خود می ریختند تا دمای بدن شخص کمی متعادل تر گردد زیرا هنگام شستشو با آب گرم دمای درونی بدن بالا رفته و جریان خون شدت بیشتری میگیرد
و با این کار دمای بدن به حالت اعتدال بر میگردد و باعث جلوگیری از سکته میشود که این عمل در طب اسلامی سنتی تاکید فراوانی شده،حتی این عمل باعث جلوگیری از رخوت و سستی کامل بعد از استحمام میشود. در قدیم در بعضی از
حمامهای عمومی حتی مسئول حمام هنگام خروج افراد از آنها با نوشیدنی های خنک مثل انواع شربت و یا حتی یک پیاله آب خنک پذیرایی میکرد که خوردن مایعات سرد و خنک بعد از استحمام به جای نوشیدن چای و مایعات داغ در طب سنتی اسلامی تاکید شده است.
این حمام زیبا نیز مانند بقیه بناها وساختمانهای امیران بعد از پایان کاربری بعلت قحطی ونبودن زمین جهت ساخت شرکت تعاونی بصورت کامل تخریب شد
حمام دوم
این حمام در سال 1353 در مجاورت ساختمان فعلی فاطمیه در انتهای کوچه ای به نام حمام كه اكنون كوچه شهيد محمد اسدي ناميده شد در زمین واگذاری توسط مرحوم حاج فضل اله و حاج یداله زائری فرزندان مرحوم عوضعلی با خودیاری اهالی و کمک مالی دولت ساخته شده است .
-درمورد حمام ۶دوشه نیز بوجه وتامین اعتبار ان درزمان وکالت جعفرقلی پیرزاده واز طریق اداره کشاورزی وعمران روستایی وبا پیگیرهای مجدانه مرحوم حاج محمد تقی و.. که با نماینده وقت رفاقت داشت تامین اعتباروباهمکاری سایر افراد موردنظر ساخته وموردبهره برداری قرارگرفت. ناگفته نماند مرحوم حاج عباس حسن و حاج غلامحسین و..زحمات زیادی برای احداث حمام متقبل شدند
پیمانکار آن استاد رضا امینی اردستانی و بنای آن مرحوم حاج نصراله وکارگران آن از روستای امیران بوده اند.
مصالح ساختمانی در ساخت آن شامل :سنگ، آجر، آهک، سیمان، شن، گچ و میلگرد که دارای دو شناژ افقی در کف و زیر سطح سقف اجرا گردیده است در واقع بنای سازه ای روستا میباشد.
روشنایی آن توسط سه پنجره آهنی و درب ورودی آهنی در قسمت رختکن و نورگیر سقفی در قسمت حمام بود.
همچنین سقف آن قسمتی تیر آهنی وبقیه بتون مسلح می باشد.
ساختمان حمام شامل دو قسمت مجزا بود
1- قسمت بزرگ ( عمومی) که ابتدا ساخته شده ودارای یک راهرو ورودی ، سالن رختکن ، پاشور و یک سرویس دستشویی بود و صحن که دارای شش دوش و سکو جهت نشستن و سایر قسمت های مورد نیاز بود.
2 -قسمت حمام کوچک (خصوصی) که بعدا در سال 1356 ساخته واضافه گردیده است دارای راهرو، رختکن و دو دوش جداگانه بوده است .
وهمچنین دارای سه منبع آب زمینی ذخیره ، هوایی سرد و گرم که آب توسط موتور پمپ به منبع هوایی انتقال داده میشوده ودارای یک مخزن سوخت نفت سیاه یا نفت کوره بوده است.
تون اتاقی بوده که در آن لوله های محکم و قوی بزرگ فلزی بنام اینچ قرارداشت و آب درون این لوله ها پس از گرم شدن توسط مشعل که سوخت آن نفت سیاه ( کوره) با فشار بخار آب جریان پیدا کرده و به منبع هوایی گرم هدایت می شد. درزیرصحن حمام کانالهائی ایجادشده بودکه برای خروج دود و گرما به کف صحن کمک زیادی میکرد و در نتیجه آب داغ کمتری استفاده میشد که به آن زنبورک گفته می شد .
نحوه استفاده از حمام عمومی بزرگ آقایان از عصر و معمولا غروب آفتاب تا فردا صبح و معمولا طلوع آفتاب استفاده می کردند و خانمها ازصبح تا عصر بوده است و زمان استفاده از حمام خصوصی کوچک برعکس حمام عمومی بزرگ بود .
هزینه هر نفر استفاده کننده هر جلسه استحمام از خدمات حمام در سالهای اول حدودا پنج ریال که این مبلغ در سالهای بعدی و اواخر تا ۲۵ بیست و پنج تومان بوده است.
مسوولین حمام
1-مرحوم محمد زائری (محمد شیخ)
2-مرحوم استاد عباس حاتمی
3-مرحوم سید علی شماعی
4-ولی اله باقری
این حمام تا سال 1370مورد استفاده عموم اهالی و بعضی از افراد سایر روستای اطراف بود ولی بتدریج که خانه ها به سبک جدید احداث گردید و هر خانه دارای حمام شخصی شد این حمام از رونق وفعالیت آن کاسته شد وسپس بعلت عدم صرفه اقتصادی تعطیل گردید .
کاربری جدید حمام:در سال 1375 با کوشش آقایان احمد زائری فرزند حاج اکبر ،حاج اکبر زائری فرزند محمد تقی و حاج اکبر مسلمی فرزند محمد لطفعلی بازسازی و تغییراتی در فضا داخلی آن صورت گرفت و ابتدا بعنوان کتابخانه امام صادق (ع) مورد استفاده شد و پس از مدتی با توجه به انتقال کتب آن به کتابخانه مسجد جامع امیران ، در سال 1380به بعد محل استقرار وفعالیت پایگاه بسیج خواهران و همچنین مرکز آموزش فنی و حرفهای وسایر فعالیت های فرهنگی ، مذهبی و کلاس های قرآن ،احکام و ... ویژه خواهران استفاده میشود
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
سوغات اردستان و اميران
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
سوغات در اردستان وامیران سوغات یا رهآورد کالایی است که از یک شهر، روستا یا منطقهای توسط معمولاً مسافران و گردشگران خریداری میگردد تا پس از بازگشت مسافر به نزدیکان، دوستان و آشنایان هدیه داده شود.سوغات یک کلمه عربی بوده ومعادل آن در فارسی به آن تحفه میگویند وهر شهر و دیاری سوغات ویا تحفه مخصوص خود را دارد وشهر وروستا را به نام سوغات آن دیار میشناسندگز اصفهان ،گلابی نطنز ،قرابیه تبریز،عرقیات شیراز،و...هر منطقه از اردستان دارای تحفه مخصوص به خود را شامل میشود .به نظر میرسد امروز اگر بخواهیم سوغات خاصی از اردستان بیان کنیم مطمئنا نان خشک اردستان سرآمد همه سوغات های منطقه میباشد..
نــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــان
تاریخچه نان ونانوای در اردستان در اقصی نقاط شهر متفاوت است ولی انچه وجه مشترک است ولی نانواهای خانم وووجود تنور نانوایی دراغلب خانه های قدیمی بود اینکه از چه تاریخی گندم جایگزین جو شده ویا چه زمانی ارد ذرت سفید بخشی ویا تمام قوت مردم بوده در پاره ای از ابهام میباشد ولی مسلما از قدیم الیام ودر جای جای دیار کهن اسیاب وجود داشته در امیران ,اردستان ،زواره ومهاباد ....اسیابهای ابی فراوانی وجود داشته اند از جمله اسیاب محمد در امیران ،پنج اسیاب در محله محال وحدود سه اسیاب در محله راهمیان جدای از این موارد اسیاب های کوشک ،باب الرحی ،مون. و.....واسیابهای زواره ومهاباد و تعدادی روستای دیگر مبین این صتعت در در شهرستان میباشد نانواهها اغلب خانم بودند ودر هر خانه بساط تنور به راه. بود زمان نانوایی همه کمک میکردند این کمک ها اغلب دلی بود بابت ان دستمزدی در کار نبود
انانواها بسان خولنندگان ارکستر میباشند. انان هستند که دستور پخت را میدهند و ا امادگی تنور، ورامدن خمیر ،وانتخاب وامادگی نان نازک کن وچونه گیر و....بر عهده نانوا میباشد .دانش اموزان تنها دبیرستان پسرانه اردستان در محله امامزاده اسماعیل نانهای مرحومه حاجیه فرخ فدوی وعمه بی بی را هرگز فراموش نمیکنند در زنگ تفریح نان معروف ان روزا که اردستانی ها به ان قپی میگفتند زبانزد خاص وعام بود کبودانی ها هم نانواهاشون به نام بودند نان خشک ونان شیرمال صاحب نونوا زبانزد خاص وعام بود ،فاطمه کبودانی وهمسر مرحوم رضا صفر .....دیگر نانوایان محله کاوه اهنگر بودند وشاید اولین نان فروشی سیار در منطقه در همین محله کبودان شد الاغ اکبر حسین باقر وصدا ی نان خشک میفروشم .. یاداوار خاطرات برای جوانان سالهای دور این محله میباشد میباشد در کوشک خواهران نانوا بودند در مون ودیگر محلات اغلب خانم ها زحمت تهیه نان رابر عهده داشتند در امیران شاخص ترین نانوا مرحومه معصومه شماعی بود که نان میپخت ونان سوروک ان مرحومه در ایام برات برای مردگان تا ابد در اذهان امیرانی ها باقی خواهد ماند وونان سوروک در برات در امیران یاد اور حضور بزرگ وکوچک بر مزار سید حسن شماعی میباشد در کچو وتلک اباد هم نانواها اغلب زنان بودند بعدها در اردستان نان تافتون وسنگگ وبربری جایگزین نانواهای محلی شد تا اینکه امروزه نان در اردستان بعنوان یک صنعت تبدیل شده دهها نان موسوم به نان خشکه پزی در اردستان وزواره وامیران وتلک اباد و.....وجودارد بخشی ازمردم در این حرفه مشغول به کارند امروزه به جرات وبا اطمینان خاطر نان خشک اردستان سوغات منحصر به فردی است که تقریبا شهرت کشوری دارد در جنوب وشمال وشرق وغرب تهران نان خشک اردستان در اغلب مغازه ها جایگاه خود را پیدا کرده
جدای از نان محلی وخشک میتوان به موارد زیر نیز توجه کرد
1 ـ نان كلاسير
2 ـ نان پيازي
3 ـ نان تاوه اي
روي اتش با تاوه مي پختند
4 ـ نان قيليفي
در يك ظرف شبيه قابلمه خمير به نام قيلبفي درست مي كردند و زير اتش مي گذاشتند
5 ـ نان روغني
6 ـ نان جو
ماســــــــــــــــــت
د ومین سوغات دائمی اردستان ماست میباشد .ماست به صورت کیسه انداخته و دبه ای وماست مخلوط با نعنا ویا سبزی های معطر دیگر باعث شده ماست از تنوع زیادی برخور دار باشد شما هرکس رادیدید خصوصا در تهران که ظرف ماست که در امهران به ان دبه ماست میگویند با خود حمل میکند.شک نکنید یا اردستانی است یا گلپایگانی .روستای امیران ،کچورستاق،تلک اباد ومحله مون اردستان ......از ماست مرغوبی برخوردارند.ضمنا دوغ همرا ماست از تنوع زیادی برخور دار است. ناگفته نماند پس از احداث مرکز جمع آوری شیر امیران مقدار تولید ماست سنتی کاهش یافته است
تخم مــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــرغ محلي
تخم مرغ محلی تقریبا در اکثر روستاهای شهرستان از سوغات ..محلی محسوب میشود
زعفـــــــــــــــران
در چند سال اخیر در زعفران یکی از سوغات های خاص منطقه اردستان میباشد
انــــــــــــــــــــــار
انار شاید معروف ترین میوه اردستان انار باشد .منطقه ریگستان شهر اردستان ومهاباد،منطقه سفلی وعلیا........ هر جا انار باشد متعاقب ان رب انار نیز بعنوان سوغات ان محل محسوب میشود.
نبات زنجبیلی
اخیرا در برخی از مغازه ها تهران تابلو نبات زنجبیل با ارم سوغات اردستان مشاهده میشود
انجيـــــــــــــــــــــــــــری
انجیر دیگر میوه اردستان میباشد مربای انجیر نیز از سوغات محلی میباشد
سیب زمینی وگردو از سوغات منحصر بفرد منطقه نیسیان میباشد
سبـــــــــــــــــــــزي خوردن
اگر گذرتان به شهرستان اردستان خورد سبزی اردستان که در بازار روزهای دوشنبه وپنجشنبه به وفور عرضه میگردد وزینت بخش سفره های مهمانی ایام عید مردم این منطقه است فراموش نکنید.ضمنا گل سر سبد سبزی خوردن ترخون اردستان میباشد. در واقع سبزی تقریبا متعلق به شهر اردستان و هم در منطقه محال اردستان بیشتر سبزی کشت میکنند وبا توجه به مناسب بودن محیط ،اب بهداشتی وتمیز....به جرات میتوان سبزی اردستان را یکی از مرغوب ترین سبزی های ایران دانست...حقیر در سکونت خود در شهرهای شیراز ،اصفهان وتهران سبزی کاریهای هر سه شهر را ملاحظه کرده ام.با کمی تامل متوجه میشوی سبزی کاری در هر سه کلانشهر فوق در مسیر اب های غیر بهداشتی و.... انجام میگیرد
خشــــــــــــــكبار
.در منطقه همبرات سیاه درخت مثل زرد الو، قیسی،آلوچه(گوجه سبز) و.... نیز کشت میشود سوغات روستای لاسیب:سیب،گردو،توت ،انگور، الوچه، زرد الو، قیسی وبادام. سوغات شیرازون:انار الوچه ، زرد الو، سیب گلاب،توت(شاتوت وتوت سفیذ)
شلغم و چغندر
سیب زمینی وگردو در منطقه برزاوند ... از سوغات خاص این منطقه میباشد شلغم وچقندر،نان پیازی ونون کلاسیری که مشابه پیتزای سبزی امروزه میباشد ،بلغور گندم و جو رب انار وگوجه از دیگر سوغات های امیران میباشد صیفی جات(طالبی وگرمک ...) نیز از میوه های فصلی وبیشتر در ،موغار وروستاهای اطراف آنها میباشد کشک نیز در شهر مهاباد بوفور یافت میشود واگر گذرتان به این شهر خورد کالا جوش را فراموش نکنید از سوغات دیگر شهر مهاباد علاوه بر صنایع دستی میتوان از محصولات دامی گوسفند(کره،پنیر،روغن،روغن).و محصولات شتر مرغ، انار ورب آانار و... میتوان نام برد.واگر هوس کردید گوشت شتر ویا حاشی( شتر جوان ) بخرید سری به روستای تلک اباد بزنید تخمه آفتاب گردان ،سیخ ،سه پایه،منقل،تنور سازی. زواره و همچنین میتوان از معرق، میناکاری ،خراطی ،کار با چوب ،اهنگری ،سفال گری، گلیم بافی،قالی بافی،انواع خشکبار یک نوع اب نبات زعفرانی ، ونان خشک زعفرانی ....
از سوغات منحصر به فرد شهر زواره را نام برد. قالی بافی ،گلیم وجاجیم بافی،کیف،کلاه ودستکش بافی ،معرق ودیگر صنایع دستی از سوغات شهر اردستان میباشد شیره انگور وتوت سوغات لاسیب وماست بندی میباشد هاون منطقه کوهستانی اردستان از قدیم سوغات این منطقه محسوب میشد بنا بر اعلام سایت جهانگردی از روغن بوقلمون به عنوان سوغات شهر اردستان نام برده شده است البته حقیر اطلاعی از این سوغات ندارد وسرانجام :اگر بخواهید از سوغات فصل اردستان مطلع شوید. سری به گاراژ فریدنی در منطقه مون اردستان ویا تعاونی ازادگان در محله کبودان ویا به محل سوار شدن مسافران زواره ای در فلکه زواره بزنید. مسافران اردستانی اغلب محصول فصل منطقه خودشان را با خود حمل میکنند
شغل های ......قالی بافی ،کرباس دوزی
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
+ نوشته شده در پنجشنبه ۱۴۰۰/۰۱/۲۶ ساعت ۱۰:۵۹ ق.ظ توسط دکتر حسین زائری
|