شتر
ایا آنان به شتر نمی نگرندکه چگونه افریده شده است.
شتريا اشتر(در زبان پهلوي)از خانواده شتر سانان نشخواركننده وبادست وگردن دراز ،برپشت خود يك ويا
دو كوهان داردكه ساختارش از پيه وچربي است.وگونه هاي از شتر درامريكاي جنوبي زندگي ميكنند كه
داراي كوهان نيستند(گونه هاي لاما،آلباگا،گوانا )
فواید شتر
۱- وسیله اصلی جهت رفت وامد ساکنین صحرا به نحوی که عربها به ان سفینته الصحرا لقب داده اند
2- غذای ادمی به وسیله شیر شتر و گوشت شتر
3- از چربی کوهان ان به عنوان کره استفاده می شود
4- از پشم شتر در ساخت خیمه ها . پتو . فرش . لباسهای پشمی . طناب و ریسمان استفاده می کنند
5- از مدفوع خشک شده شتر به عنوان روشنایی استفاده می شود
6- از پوست شتر به عنوان کیف و مشک استفاده میشود
ویژگیهای شتر
1 - پاها :کلفت وپهن وکف پای شتر به یک قشر شاخه ای مجهز شده و مانع از این میشود که پای شتر در شن های ریز فرو رود
۲- چشمها : چشمهاي شتر داراي مژ گانهاي بلند كه به همراهي پلكها ، چشمها را از طوفان شني و تابش شديد افتاب محا فظت مي كند
۳- منخرين (بيني) : منخرين شتر داراي شكاف طولي بوده كه شتر در هنگام تنفس مي تواند بيني را به خوبي از هم باز كند و بيشرين هوا را وارد ريه كرده و در هنگام طوفان بيني خود را ببندد.
۴- فك : شتر داراي فك درازي است كه به طور جانبي حركت ميكند و ميتواند عمل جويدن را به خوبي انجام دهد
۵- پينه ها : در ناحيه مفصل پاها ، زانوها ، ارنجها و سينه پوست شتر كلفت و خشن مي گردد كه به ان پينه مي گويند . به اين پينه ها معمولن در جاهايي از بدن شتر ديده ميشود كه روي ان مي نشيند.
۶- درجه حرارت بدن: بين ۳۴ تا ۴۱ درجه سانتي گراد و اين امر باعث سرفه جويي در مصرف آب بدن مي شود.
دسته بندي نژادهاي شتر:
۱- نژادهاي شيري: شتر سر تابي- شتر اولاد سيدي شيخ...
۲- نژادهاي گوشتي : شتر جند ويل- شتر مغربي- شتر شمالي- شتر قصبات- شتر دلتا- شتر مولد....
۳- نژادهاي سواري و مسابقه: شتر مهاري(عماني) - شتر ركبي- شتر اولاد يوسف....
انواع شتر هاي ايران:
شتر كله كوهي: بعلت پرورش شتر در منطقه كله كوه( در اطراف منطقه مسيله استان قم) به اين نام شهرت يافته. محل زندگي اين شتر در قم كاشان اردستان نايين نطنز ورامين ،گروسارو...
شتر يك كوهانه اندام متوسط و ظريف و به رنگ شتري(قهوه اي روشن) به منظور توليد گوشت شيرو ... و نسبت به شتر بلوچي و ... ظريف تر است و عباي معروف نايين از كرك اين شتر تهيه ميشود .
شتر تركمني:در صحراي قره قروم واقع در شمال خراسان وكشور جمهوري تركمنستان و...
شتري يك كوهانه وبيشتر از شير اين شتر استفاده ميشود.به اين شتر مري (شتر شيروار رام كه به راحتي شير ميدهد)گويند
شتر بلوچي:در منطقه بلوچستان ايران وپاكستان بيشتر ديده ميشود واز گوشت اين شتر بيشتر استفاده ميشودودرسراوان،چاه بهار،بمپور،ايرانشهرو....ديده ميشود.
شتر جمازه:
اين شتر بيشتر در مسابقات شتر سواري استفاده ميشود ودر استان كرمان وسيستان وبلوچستان بيشتر وجود دارد
تعیین سن شتر(از روی دندانها)
تعیین سن شتر از روی دندانها کار سختی است شتر ها تا سن ۷سالگی ولاماها والپاکاها تا سن ۵ سالگی رشد میکنند.
شتر دارای ۲۲ دندان شیری و۳۴ دندان دائمی میباشد.شتر بعلت داشتن دو دندان جلوئی در فک بالا از سایر نشخوار کنندگان متفاوت میباشد؛شتر همچنین دارای یک جفت دندان نیش در فک بالا و پایین بوده که برای خرد کردن گیاهان چوبی در غذا بکار میرود.در ضمن جفت اول دندانهای گونه از سایر دندانها جدا وبه رنگ تیره میباشد.
الف دتدانهای شیری شتر:
شتر دارای ۲۲دندان شیری است که بصورت زیر مرتب شده اند.
فک بالا:
یک دندان پیش در هر طرف(۲)
یک دندان نیش در هر طرف(۲)
سه دندان گونه در هر طرف(۶)
فک پایین:
سه دندان پیش در هر طرف(۶)
یک دندان نیش در هر طرف(۲)
دو دندان گونه در هر طرف(۴)
تعیین سن شتر از روی دندانهای شیری:
۱--------حیوان تازه متولد شده: فاقد دندان میباشد
۲--------یک ماهه:
فک بالا: ۲ دندان گونه در هر طرف
فک پایین:یک دندان گونه در هر طرف(۲)
یک دندان پیش در هر طرف(۲)
۳-------سه ماهه
فک بالا :یک دندان نیش وسه دندان گونه در هر طرف(۸)
فک پایین:سه دندان پیش ویک دندان نیش ودو دندان گونه در هر طرف(۱۲)
۴-----شش ماهه:
فک بالا:یک دندان پیش ؛یک دندان نیش ؛سه دندان گونه در هرطرف(۱۰)
فک پایین:سه دندان پیش ؛یک دندان نیش ؛دو دندان گونه در هرطرف(۱۲)
دندانهای دائمی:
شتر دارای ۳۴ دندان دائمی میباشدکه اندازه ان بزرگتر از دندان شیری بوده وبصورت زیر قرار گرفته اند
فک بالا:
یک دندان پیشین در هر طرف(۲)
یک دندان نیش در هر طرف(۲)
۶دندان گونه در هر طرف(۱۲)
فک پایین :
سه دندان پیشین در هر طرف(۶)
یک دندان نیش در هر طرف(۲)
پنج دندان گونه در هر طرف(۱۰)
تعیین سن شتر پس از یک سالگی:
شتر یک ساله:
فک بالا: چهار دندان گونه در هر طرف
فک پایین : سه دندان گونه در هر طرف
شتر دو ونیم ساله:
فک بالا: چهار تا پنج دندان گونه در هر طرف
فک پایین : سه تا چهار دندان گونه در هر طرف
شتر سه ساله:
فک بالا: پنج دندان گونه در هر طرف
فک پایین : چهار دندان گونه در هر طرف
شتر چهار ونیم ساله: در این سن اولین دندان پیشین دائمی ظاهر میشود
شتر پنج ساله :دندانهای شیری گونه توسط دندانهای دائمی جایگزین میشود
فک بالا: دو دندان دائمی در هر طرف فک بالا
فک پایین :یک دندان دائمی در هر طرف فک پایین
شتر پنج ونیم ساله :
در روی فک پایین بیش از دو دندان دائمی پیشین وجود دارد.
فک بالا:شش دندان دائمی گونه در هر طرف از فک بالا مشاهده میشود.
فک پایین:پنج دندان دائمی گونه در هر طرف از فک بالا مشاهده میشود .
شین ویک دندان نی شتر شش ساله:
فک بالا:یک دندان پیش دائمی در هر طرف از فک بالا مشاهده میشود.
فک پایین:یک دندان نیش دائمی در هر طرف از فک پایین مشاهده میشود.
شتر هفت ساله:
در این سن دندانهای دائمی در دهان کامل شده واولین دندان گونه در هر دو فک سیاه میشود.
دندانهای نیش در شش سالگی ظاهر شده ودر هفت سالگی خیلی بزرگتر شده ؛وطول این دندانها در
فک بالا تا چهار ساتیمتر مشاهده شده اند.دندان نیش در فک پایین بعضا توسط صاحبان دام کشیده
میشود.شترها میتوانند تا چهل سال عمر کنند؛اما از سن ۱۵ سالگی بعلت ضعیف وپهن شدن دندان
نیش در مصرف علوفه خشک وسفت با مشکل مواجه میشوند.
تعیین سن در لاما والپاکا:
تعیین سن در لاما والاکا بعد از پنج سالگی مشکل است دارای۳۲دندان میباشند واولین دندان دائمی
گونه در ۹-۶ماهگی ظاهر شده ؛وجفت دیگرش در۲ سالگی ظاهر میشود. اولین دندان یشین دائمی در
۲ سالگیودندان بعدی تا سه سالگی واخرین جفت در۶-۳ سالگی ظاهر میشود.